Menu Brother MFC-J6930DW 2

Door teacup op maandag 18 juni 2018 18:22 - Reacties (0)
Categorie: Hardware, Views: 661

Header_1
3.4.2 Scannen naar ftp
3.4.3 Websservice scan
3.4.4 Web scan
3.5 Apps
3.5.1 Creative center sjablonen afdrukken
3.5.2 Scannen naar mobiel
3.5.3 Kopie voor gemakkelijk lezen
3.5.4 FaxForward naar Cloud/Email
3.5.5 Eenvoudig scannen naar Email
3.5.6 Informatie softwarestatus
3.6 Snelkeuzemenu’s kopiŽren met A3 formaat
3.7 Download software
4 Slotwoord


Header_3_4_2

Dit deel is het tweede deel van een tweedelige blog over de menustructuur van Brother multifunctionals in het algemeen en de MFC-J6930DW in het bijzonder. Een link naar het eerste deel: Overloop: Menu Brother MFC-J6930DW 1 en een link naar de review waaraan de blog over deze printer is opgehangen: productreview: Brother MFC-J6930DW review door teacup.

In een andere tweedelige blog (Overloop: Tests Brother MFC-J6930DW 1 en Overloop: Tests Brother MFC-J6930DW 2) wordt wat dieper ingegaan op het testwerk voor deze review.


scannen naar ftpgeen profiel gevonden melding



Header_3_4_3


webservice scanws-scan te kiezen services 1ws-scan te kiezen services 2



Header_3_4_4

De web scan scant momenteel naar de volgende services op het internet:

structuur_webscanopties



scannen naar web internet connectie meldingbevestig voor herhalen meldingselectie van webdienst 1selectie van webdienst 2 selectie van webdienst 3 info scannen naar web



Header_3_5

De hoofdmenu optie Apps biedt de volgende opties (Apps) aan:

structuur_apps



gebruik van apps beschikbare apps 1beschikbare apps 2beschikbare apps 3info app



Header_3_5_1

Zou deze optie de associatie opwekken toegang te geven tot die rijke webomgeving met een heleboel materiaal dat de moeite waard is om af te drukken, dan is dat misplaatst. De optie biedt toegang tot wat elementaire documenten als boodschappenlijstjes (leeg, een soort uit te printen opschrijfboekje), briefpapier en rekenbladen. Voor mensen die voorbedrukt schrijfpapier willen gebruiken is het misschien nog iets, niet voor tweakers verwacht ik.


categorie selectie te selecteren categorieŽn 1te selecteren categorieŽn 2selectie van bestanden 1selectie van bestanden 2selectie van bestanden 3selectie van bestanden 4 selectie van bestanden 5 selecteren van bestand



Header_3_5_2

Deze functionaliteit vond ik wazig. Uit een Brother webpage vond ik de volgende tekst erover:
Scan to Mobile allows you to retrieve a scanned document on your mobile device without being connected to the network the machine is on. After the document is scanned, the machine will display a QR code. Using a QR code application on your mobile device, you can scan the code for the link where the document can be retrieved.(Requires a QR code app. on the mobile device).
Met behulp van een pincode die uit een QR-code wordt afgeleid kan een weblink worden verkregen van waaruit met een smartphone gescande informatie kan worden gedownload . Zoals in de foto’s hieronder is te zien is aan deze scans nog best wat in te stellen ook.

Uit het gebruik van een weblink leid ik wel af dat deze service door Brother wordt geleverd. Dit maakt deze optie wat mij betreft minder geschikt voor documenten met (privacy)gevoelige inhoud.


scannen naar mobiel info 1 scannen naar mobiel info 2 selectie bestandstype 1selectie bestandstype 2scaninstellingen menu 1scaninstellingen menu 2 scaninstellingen menu 3 optie snelkoppeling makenoptie pincode optie scantype menu scanresolutie 1menu scanresolutie 2menu scanformaat 1menu scanformaat 2menu scanformaat 3optie lang papiermenu dubbelzijdigoptie adf scheefcorrectieoptie lege pagina overslaanmenu verwijder achtergrondkleurmenu opslaan



Header_3_5_3

Deze app is speciaal gemaakt om het lezen van documenten makkelijker te maken. Zo wordt de tekstgrootte vergroot en wordt de tekst donkerder afgedrukt. Ook wordt gelegenheid geboden om de afdrukkwaliteit te verhogen of het papierformaat groter te kiezen.


tekst gemakkelijker leesbaar maken Leesbaar maken opties afdrukkwaliteit optiepapierformaat optie



Header_3_5_4

Om deze functionaliteit te configureren Moet het Web based management worden benaderd. Dit programma behandel ik wat uitgebreider in een andere blog. Ben je bekend met het Web based management beschrijft deze help pagina de configuratie. Deze pagina verondersteld wel dat de Fax functionaliteit op de multifunctional is geconfigureerd.


faxforward info 1 faxforward info 2 optie fax doorsturen naar cloudstatus fax doorsturen naar cloudfax opslaan menuscaninstellingen menu scanformaat menu 1 scanformaat menu 2scanformaat menu 2menu 2 zijdige scan



Header_3_5_5

Voordat dit kan worden gebruikt moet een account met een e-mailadres worden aangemaakt. Nu heeft Brother niet expliciet aangegeven dat het e-mailadres op een zeker moment naar Brother wordt geregistreerd. Uit deze help pagina leid ik af dat de e-mailadressen (10 maximaal) lokaal op de machine wordt opgeslagen. De e-mailadressen staan los van een eventueel (Fax) adresboek dat wordt gebruikt. De e-mailadressen kunnen worden gepersonificeerd met een pin code, zodat geen ongewenste scans kunnen plaatsvinden.


doeladres nodig melding account bewerken optie account bewerken dialoogvooraankondiging invoer e-mailadrestoetsenbord voor invoer van emailadresfoutmelding na niet invoeren emailadresterug in het hoofdmenu hoe de scan op te slaan



Header_3_5_6

Nu zijn er niet zoveel mensen die de EULA overeenkomst eens grondig willen doornemen. Dat is onder anderen te benaderen via de Informatie (softwarestatus) app. Relevanter is van welke functies de ondersteuning is gestopt, en welke nieuwe functies zijn toegevoegd.


info appinfo keuzemenu bevestiging na selectie EULA optieeven geduld melding bij printen submenu geschiedenis-optieinformatie achter informatieoptie 1informatie achter informatieoptie 2informatie over nieuwe functies



Header_3_6

In het hoofdmenu bevindt zich nog een tweede optie voor kopiŽren. Deze optie is gericht op het kopiŽren met A3 formaat als bron of doel.

De volgende opties worden onder deze optie geboden:

structuur_kopieA3opties


Zelf dacht ik na een vluchtige analyse dat er een flinke overlap is tussen de mogelijkheden onder de hoofdoptie Kopie en de mogelijkheden onder Kopie A3. Uiteindelijk blijkt alleen de optie kopie A4 naar A3 (rood gemarkeerd) ook in het algemene Kopie menu te zijn terug te vinden. In het schema hier direct boven is te zien.


topniveau menu A3 - kopie koppelinginfo verschillende A3 kopie koppelingenOptie twee gescande A4 documenten op een A3 kopie na selectie optie kan direct worden gekopieerdinstellingen voor de optie 2xA4 op A3 kopiereninstellingen -2- voor de optie 2xA4 op A3 kopiereninstelling papierformaat voor het optie 2xA4 op A3 kopiereninstelling kwaliteit voor het optie 2xA4 op A3 kopierenoptie kopie van A3 naar A3 na selectie optie A3 naar A3 kan direct worden gekopieerdoptie kopie van A3 naar A3 optie kopie (vergroting) van A4 naar A3 optie kopie (verkleining) van A3 naar A4 optie kopie A4 op A3 met notitieruimte (liggend met lijnen)optie kopie A4 op A3 met notitieruimte (staand met lijnen)optie kopie A4 op A3 met notitieruimte (Liggend met raster)optie kopie A4 op A3 met notitieruimte (liggend met blanco pagina)optie kopie A4 op A3 met A4 gecentreerd



Header_3_7

Onder de download software optie bevindt zich alleen een infopaneel naar de Brother website met een QR code.


topniveau menu A3 - download koppelingdownload mobiele software met QR code



Header_4

In dit document is de focus gelegd op het kopiŽren en scannen en het gebruik van de apps. Het gebruik van de fax functionaliteit heb ik laten liggen. Om over de fax functionaliteit iets kort te zeggen zijn de instelmogelijkheden vergelijkbaar met die beschikbaar waren bij de kopieeroptie.

De interface die Brother in de MFC-J6930DW biedt is uitgebreid. Voor een aantal zaken, zoals hoge resolutie scans, scaninstellingen als True gray komt de gebruiker nog wel bij de PC software terecht. Voor normale gebruikssituaties is met de apparaatinterface van de multifunctional een voldoende goed resultaat te bereiken mocht er even geen tijd zijn om een computer te benaderen.

“De interface is uitgebreid, is ze misschien tť uitgebreid?”; piepte een klein stemmetje in mij. Zelf was ik bang voor een overlap tussen de A3 copy optie en de gewone Copy optie. Dit bleek mee te vallen. Vanuit het oogpunt van modulariteit is de opdeling nog wel te verdedigen. De optie is niet relevant voor apparaten zonder A3 mogelijkheden, en dat zijn er nog best wel wat.

Brother doet zijn uiterste best om de interface een vierbaanssnelweg voor opdrachten te laten zijn. Naast alle snelkoppelingen naar veel gebruikte kopie- en scanscenario’s biedt het apparaat goed toegankelijk de meest voorkomende configuratie opties. Mocht dit nog niet genoeg zijn is een zelf geconfigureerd scenario als een apparaat specifieke snelkoppeling op te slaan. Ik moet mijzelf erop betrappen dat ik dit nog helemaal niet nodig heb gehad, terwijl ik het apparaat figuurlijk gesproken binnenstebuiten heb gekeerd.

Waar ik wat kritischer op ben zijn de in de interface aangeboden apps. Die lijken mij soms wat een proefballonnetje. Zo moest ik voor scannen naar mobiel gaan zoeken naar een beschrijving wat die functionaliteit nu eigenlijk precies deed. De skeletfunctionaliteit die onder de Creative Center app is weggestopt kon mij ook niet echt inspireren. Eigenlijk wordt dat Creative Center met die app geen recht gedaan. De “apps” scannen naar ..... (vul in: doorzoekbare pdf, word, excel, powerpoint) zouden snelkoppelingen kunnen zijn in het algemene scan menu. Dit is wat mij betreft meer logisch. De gebruiker vindt de opties waar die ze zoekt. Ook hier zou modulariteit een verklaring kunnen zijn voor de opdeling die we zien. Misschien worden de functies niet op alle Brother apparaten aangeboden. Dan nog zou ik als gebruiker niet met deze modulariteit belast willen worden, ik wil gewoon een logische interface.

Maar de apps kunnen we grotendeels links laten liggen. De basisfunctionaliteit staat in deze interface als een huis. Mogelijk is dat weer het voordeel van de standaardisatie van die apparaatinterface. Brother is zo in staat om er veel capaciteit voor vrij te maken, omdat gelijk de gehele range van apparaten wordt ondersteund. Die standaardisatie is mijn veronderstelling, maar als ik zie dat die menustructuur bij verschillende Brother apparaten terugkeert, lijkt het er wel op.

Menu Brother MFC-J6930DW 1

Door teacup op maandag 18 juni 2018 18:21 - Reacties (0)
Categorie: Hardware, Views: 172

Header_1
1 Inleiding
2 Configuratie
2.1 Datum en Tijd instellen
2.2 Inkt installatie
2.3 Update regiem
2.4 Uitschakelen fax-functionaliteit
2.5 Netwerkinstellingen
2.6 Enkele laatste adviezen
3 Gebruik
3.1 Hoofdmenu
3.2 Snelkeuzemenu kopiŽren
3.3 Kopie-instellingen
3.4 Snelkeuzemenu scannen
3.4.1 Scannen naar computer


Header_1

Een aparte blog over menustructuur van een multifunctional? Ook deze info voerde te ver om allemaal in de productreview: Brother MFC-J6930DW review door teacup te plaatsen. Toch vond ik het de moeite waard om eens te kijken hoe die menustructuur voor in dit geval de MFC-J6930DW is opgezet. Hierbij verwacht ik dat deze software modulair zal zijn opgezet. Wat bij dit uitgebreide voorbeeld van de Brother inkjet multifunctionals aan de orde komt kunnen we dus in elementen terugverwachten in de andere modellen van de Brother multifunctionals.

Laten zien hoe de menu’s van deze MFC-J6930DW zijn opgezet kan dus ook interessant zijn voor kopers van de andere Brother modellen die opdrachten vanuit de apparaten zelf willen starten, en willen weten hoe effectief die menustructuur is in te richten. Deze blog geeft dus een inzicht in de stand van techniek bij de Brother printerinterfaces.

Dit deel is het eerste deel van tweedelige blog over de menustructuur van Brother multifunctionals in het algemeen en de MFC-J6930DW in het bijzonder. Een link naar het tweede deel: Overloop: Menu Brother MFC-J6930DW 2. In een andere tweedelige blog (Overloop: Tests Brother MFC-J6930DW 1 en Overloop: Tests Brother MFC-J6930DW 2) wordt wat dieper ingegaan op het testwerk voor deze review.


Header_2

De eerste plaatjes de display schoot ik tijdens de configuratie van de multifunctional. De weerslag hiervan vinden jullie in dit hoofdstukje.


Header_2_1

Het instellen van de datum en de tijd is rechttoe rechtaan met een paar menu's met opties voor de cijfers. Zo worden achtereenvolgens het jaar, de maand, de dag en de tijd ingegeven. Deze instellingen houdt het apparaat trouwens netjes vast bij uitschakelen.


landselectiejaarinstellingmaandinstellingtijdsinstelling



Header_2_2

Ook voor de installatie van de inkt en de controle van het afdrukresultaat worden een paar menustapjes doorlopen. Na het plaatsen van de patronen detecteert de multifunctional dat de klep dicht gaat. De gebruiker wordt dan gevraagd om wat papier in lade 1 te doen zodat een afdruktest kan worden uitgevoerd. In dit afdrukresultaat worden getrapt in alle vier de kleuren lijntjes geprint zodat alle spuitopeningen in de printer afzonderlijk worden aangesproken. Worden de lijntjes patronen volledig geprint, dan zijn alle spuitopeningen in orde. Vallen er lijntjes weg, dan moet je de multifunctional zichzelf laten schoonmaken. Ook deze menustapjes heb ik als rechttoe rechtaan ervaren.


inkt installatie 1config inkt installatie 2laad papier meldingcontrole afdrukresultaat



Header_2_3

Is de multifunctional verbonden met het internet, dan zal ze zich regelmatig updaten. Een update is dan ook een logische stap bij de configuratie van een nieuwe machine. Zoals aan de bijbehorende meldingen is te zien meldt Brother de gebruiker wat gedurende die update precies gebeurt. De gebruiker moet hierbij akkoord geven op het delen van de identiteit van de multifunctional met Brother. Ook staat er een verwijzing naar het privacy beleid van Brother. Dit is na te lezen in Privacy policy Brother. Het is goed om dit beleid te bekijken. Los van of je gelukkig bent met de beschreven handelswijze, Brother is wel transparant in haar communicatie wat ze precies met je gegevens doet.

Uiteindelijk krijg je als gebruiker de keuze of Brother de update online kan uitvoeren. Na een akkoord wordt de update opgehaald en voert de printer een reboot uit om de nieuwe instellingen te activeren. Zou je nee antwoorden dan is er nog een tweede mogelijkheid om de update via een PC uit te voeren met een door Brother geleverde firmware update tool. Wordt die update ook uitgevoerd vanuit een online Brother bron, de dialogen kunnen de gebruiker wat meer een gevoel van controle geven over wat er precies wordt gedaan.


update meldingupdate dialoog 1update dialoog 2update dialoog 2update disclaimer 2update disclaimer 3



Header_2_4

In mijn geval maakte ik geen gebruik van de Fax-functionaliteit. De multifunctional mekkert tijdens de configuratie regelmatig over een station ID, dit slaat terug op de fax functionaliteit maar dit werd mij pas duidelijk na het opzoeken waar die melding op terugsloeg. Het station ID is het nummer van de telefoonaansluiting waarmee de printer geconnecteerd kan zijn. Zelf zou ik dit toch echt anders omschrijven. Om die Fax functionaliteit de nek om te draaien moest redelijk diep de menustructuur van de multifunctional worden gedoken. Hieronder worden de stappen hiervoor beschreven.


stations-id meldingtopniveau menuinstellingen menualle instellingenfax instellingen bovensectiefax instellingen bovensectieoptie fax diversenoptie fax diversen keuze



Header_2_5

Netwerkinstellingen zijn in te stellen zoals hieronder is beschreven. Bij mij ontstond nog wat verwarring over het onderscheid tussen Stand. Inst. en Standaardinst. In het instellingen > alle instellingen menu staat bovenin de optie Standaardinst., en als je helemaal naar beneden scrolt de optie Stand. Inst. Mogelijk een vertaal dingetje, maar dit kan wat eenduidiger.


Alle instellingennetwerkinstellingeninstellingen LAN met kabelIP instellingen bovensectieIP configuratie



Header_2_6

En na nog enkele adviezen van Brother kan de multifunctional dan eindelijk gebruikt worden.


Gebruikstipslade-instellingeen eerste kopieladeselectie voor kopie



Header_3

In dit hoofdstuk ga ik nog iets meer in op hoe Brother de functionaliteit van de multifunctional voor de gebruiker ontsluit.


Header_3_1

De display is opgedeeld in drie zones. Bovenaan bevindt zich een statusregel met meldingen, datum en status indicatoren. In het midden is een zone te vinden met de pictogrammen naar de functies van de multifunctional (snelkoppelingen). Onderin bevindt zich als derde zone een balk met koppelingen. Op deze balk is de toegang te vinden naar door de gebruiker ingestelde snelkoppelingen, een directe toegang tot de Wifi instellingen en een toegang tot de algemene instellingen en een resterende inkt status.

In de vierde foto is de dialoog met de persoonlijke snelkoppelingen te zien. Vanuit de opties in de vaste menustructuur is rechtsboven een optie te zien om de door de gebruiker voorgeconfigureerde optie als snelkoppeling op te slaan.

De middelste zone met de pictogrammen geeft toegang tot de belangrijkste functionaliteit van de multifunctional. Extreem links en rechts zijn pijlen te zien die suggereren dat horizontaal door de opties is heen te scrollen. Met swipen of een tikje extreem link en rechts loop je door de opties heen.


topniveau menu 1topniveau menu 2topniveau menu 3gepersonificeerd snelkeuzemenu


Deze hoofdopties zijn de volgende:

structuur_hoofdmenu



Header_3_2

Onder de kopieeroptie in het hoofdmenu bevinden zich diverse snelkeuzeopties om veelvoorkomende kopieersituaties direct aan te bieden. De meeste situatie die ik zo bij kopiŽren zou wensen vond ik ik tussen de opties wel terug. Vergroten van A4 naar A3. Dubbelzijdig kopiŽren naar Dubbelzijdig, maar ook enkelzijdig kopiŽren naar dubbelzijdig. Meer exotische opdrachten zijn het twee pagina's op een zijde afdrukken (Portrait en Landscape), of een poster (een pagina op vier zijdes) en een inktbesparende modus.


Van A4 naar A3Normaalenkelzijdig naar tweezijdigtweezijdig naar tweezijdigtwee zijdes naar een pagina landscapetwee zijdes naar een pagina portraitvier zijdes naar een pagina portrait (poster)inktbesparende standboek (2 zijdes portrait op een zijde landscape)variaties opslaan als snelkoppeling


De volgende manieren van kopiŽren worden standaard aangeboden:

structuur_kopieopties



Header_3_3

Bij het selecteren van de optie Kopie uit het hoofdmenu kom je in een kopieerdialoog. Links in de dialoog zijn de belangrijkste voorgeselecteerde opties te zien. Linksboven is te zien hoeveel kopieŽn worden gemaakt en rechts welk type kopieeropdracht is geselecteerd. Onderin biedt de statusbalk de mogelijkheid om kleur of zwart-wit te kopiŽren. Om te weten wat er is in te stellen moeten we naar de opties linksonder kijken. Deze knop geeft toegang tot een menustructuur.


printopdrachtPrintopties 1Printopties 2Printopties 3kwalteitsniveau menupapiersoort menumenu papierformaat 1menu papierformaat 2menu papierformaat 3ladeselectie menuvergroten verkleinen menu 1vergroten verkleinen menu 2vergroten menuverkleinen menu 1verkleinen menu 2Dubbelzijdig opties


Bij de kopieopties is in deze menu structuur het volgende terug te vinden:

structuur_kopiesettings



Header_3_4

In het snelkeuzemenu voor scannen worden opties geboden voor het scannen naar verschillende doelen.


scannen naar USBscannen naar computerscannen naar ftpscannen naar netwerkscannen naar webwebservice scan


structuur_scanopties


Scannen naar USB spreekt hierbij voor zich. Scannen naar computer en scannen naar netwerk overlappen elkaar natuurlijk bij een printer die alleen via het netwerk zijn connectie legt naar computers. Voor het scannen naar ftp en naar web is wat configuratie nodig om de gewenste adressen toe te voeren.


Header_3_4_1

Scannen naar computer wordt even uitgediept:


scannen naar computerscannen naar computer optiesscannen naar computer toelichting 1scannen naar computer toelichting 2scannen naar computer toelichting 3scannen naar computer toelichting 4scannen naar bestand opties 1scannen naar bestand opties 2scannen naar bestand opties 3menu tweezijdige scanoptie scaninstellingenmenu scantypemenu resolutiemenu bestandstype 1menu bestandstype 2menu helderheidoptie automatisch rechtleggen ADFoptie geen lege pagina’smenu bestandstype 2melding geen web based management profiel


Door naar het tweede deel: Overloop: Menu Brother MFC-J6930DW 2

Tests Brother MFC-J6930DW 2

Door teacup op maandag 21 mei 2018 21:41 - Reacties (0)
Categorie: Hardware, Views: 347

Header_1

11 Resultaten office tests
11.1 Zwart-wit
11.1.1 Word documenten
11.1.2 Pdf-documenten
11.2 Kleur
11.1.1 Word documenten
11.1.2 Pdf-documenten
11 Resultaten foto’s
12.1 Zwart-wit
12.2 Kleur
12 links


Header_11

Dit deel 2 van de MFC-J6930DW testblog is een voortzetting van MFC-J6930DW testblog deel 1. In dit gedeelte wordt ingegaan op de kwaliteit van de print- en scanresultaten. De testblog is ontstaan voor het beschrijven van tests die zijn gedaan in het kader van het schrijven van een review over de Brother MFC-J6930DW multifunctional.


Header_11_1

Om een indruk van de kwaliteit te geven die met een normale nauwkeurigheid is te bereiken hieronder enkele samples.

Bij de Word scan is dus eerst een origineel Word document uitgeprint met een normale nauwkeurigheid en een resolutie van 200x200 dpi (zie printen) gescand, waarbij het resultaat is geconverteerd tot een Word document. Dit resultaatdocument is vergeleken met het brondocument. Het document was een template voor een wetenschappelijk verslag. In deze template was een grafiekje, een tabel en wat email en web verwijzingen verwerkt.

zwart-wit grafiekje bronzwart-wit grafiekje Word resultaat 1zwart-wit grafiekje Word resultaat 2zwart-wit grafiekje Word resultaat 3


Hierboven zijn daarvan enkele samples te zien. Links het brondocument, rechts de kopie. Wat mij opviel is dat de fonts in de kopie een halve fontgrootte groter werden (van 8 naar 8.5, van 10 naar 10.5). Dit is ook te zien aan hoe de tekst zich uitlijnt. Deze vergroting van het font leek in de meerdere tests systematisch te zijn.

Verder is te zien dat het grafiekje door de scansoftware terecht als plaatje is geconverteerd. De randen van het grafiekje zien iets rafeliger. Dit is natuurlijk ook een gevolg van de gebruikte normale resolutie van 200x200 dpi. Een document met grafische elementen rechtvaardigt dus al vlot een iets hogere resolutie.

Kijk ook naar de misinterpretatie van de units op de liggende as. Die misinterpretatie gedroeg zich trouwens als ruis, getuige de verschillende resultaten in de verschillende samples. In de bron zijn de units op de liggende as trouwens deel van het plaatje, in de doeldocumenten zijn ze losstaande liggende tekst.

Verder vielen soms elementen uit de tekst weg. Zo valt in het tweede sample de de string Fig. 1 in het onderschrift van de grafiek weg.

Ook met weblinks wist deze conversie zich weinig raad. De software heeft blijkbaar geen trigger om na een http:// substring een weblink te herkennen. Het lukt wat beter, als weblinks of Email adressen netjes tussen haakjes staan. De kopie markeert dan zelfs als het origineel dat niet doet.

korte zwart-wit tekst met weblink bronzwart-wit tekst met weblinks bronkorte zwart-wit tekst met weblink resultaat 1zwart-wit tekst met weblinks Word resultaat 1korte zwart-wit tekst met weblink resultaat 2zwart-wit tekst met weblinks Word resultaat 2


En met tabellen weet de software ook vaak geen raad. Het malle is dat het soms ook helemaal goed lijkt te gaan. Dit zou iets kunnen zeggen over de reproduceerbaarheid waarmee de multifunctional in staat is te scannen. Hierbij neem ik aan dat de softwarematige conversie consistent gedrag vertoont.

zwart-wit grafiekje bronzwart-wit tabel Word resultaat 1zwart-wit tabel Word resultaat 2zwart-wit tabel Word resultaat 3


Om toch zorgvuldig te zijn is ook gekeken of met het afdrukken met betere kwaliteit en het scannen met hogere resoluties een positief effect heeft op hoe de conversiesoftware de scans kan interpreteren. Om dit te testen is het bestand in de fijne kwaliteit afgedrukt en in 600x600 dpi gescand. Ook is nog een afdruk gemaakt met de beste kwaliteit. Dit document is met een resolutie van 600x600 dpi gescand. Opnieuw vergelijken we de resultaten van de grafiek en de tabel.

zwart-wit grafiekje Word resultaat 4zwart-wit grafiekje Word resultaat 5


Bij de grafieken lijkt een verslechtering op te treden. Wat opvalt is dat bijna iedere scan uniek lijkt te zijn. De interpretatiefouten die de software maakt bij het vertalen van deze grafiek naar een object in een Word document worden daarmee bijna willekeurig.

zwart-wit tabel Word resultaat 5(fine)zwart-wit tabel Word resultaat 6(best)


Bij de tabellen is de beeldvorming wat positiever. Er is een verschil te zien in wat de software lijkt te kunnen interpreteren. Griekse letters, zoals die in formules worden gebruikt lijken alleen een brug te ver. Zou een document als dit goed moeten worden gescand dan moet de gebruiker met sectoren kunnen aangeven wat als afbeeldingen en wat als tekst moet worden gescand. Die mogelijkheid wordt niet geboden.


Header_11_1_2
Ook in normale nauwkeurigheid van 200 x 200 dpi weet de scanner dit goed gelijkend en functioneel in te scannen. Links zie je het bronbestand en rechts de gescande afdruk. Natuurlijk ontstaat er met de afdruk- en scanstappen beeldruis:

zwart-wit tekstfonts bronzwart-wit tekstfonts Pdf resultaat


Die ruis is natuurlijk een keuze. Voor tekstdocumenten is de normale instelling goed genoeg. Normal zou een functioneel en leesbaar resultaat op moeten leveren. Hierbij wordt wel uit gegaan van slechts een enkele conversie. Met het printen en het scannen op normale nauwkeurigheid beslaat deze test 2 conversies, ieder met zijn eigen ruis. Laat duidelijk zijn dat de multifunctional beter kan, als je haar de tijd daarvoor geeft.

Ook bij de pdf-resultaten is gekeken of er een positief effect is wanneer de het pdf-bestand met een betere kwaliteit wordt afgedrukt en met een hogere resolutie wordt gescand. Om dit te testen is het bestand in de Fine kwaliteit afgedrukt en in 300x300 dpi gescand. Ook is nog in de beste kwaliteit afgedrukt. Dit document is met een resolutie van 600x600 dpi gescand.

zwart-wit tekstfonts resultaat 300dpi finezwart-wit tekstfonts resultaat 600dpi best


Uit deze twee documenten blijkt dat de stap tussen 200 dpi, normaal en 300 dpi, fijn best groot is. Het onderscheid tussen 300 dpi, fine en 600 dpi best is klein te noemen en voor praktisch gebruik weinig waarde toevoegen. Het is een persoonlijke afweging of 200 dpi goed genoeg is of dat documenten met 300 dpi toch als prettiger worden ervaren.


Header_11_2


Header_11_2_1
Op andere vlakken dan het eerder besproken zwart-wit document bleek dit document ook een uitdaging om een MSWord *.docx kopie van te produceren.

Zo zijn de titel en hoofdstukaanduidingen van het document niet goed te reproduceren. Nu heb ik begrepen dat OCR op titels uitvoeren op zich een uitdaging is. De Brother software is hierop geen uitzondering. Sommige letters in de titel vielen weg of werden verkeerd gekozen. Ook was het font in het origineel (Impact 80) vervangen door Arial (86.5).

kleur opmaak bronkleur opmaak Word resultaat


Voor de hoofdstukaanduidingen was de tekst wel in orde, maar was het font verschillend (Verdana 17 in plaats van Impact 22). Werd een kop verwerkt in een gekleurd testblok dan werd het door de scan als een plaatje geÔnterpreteerd en was de tekst niet meer editeerbaar.

kleur tekstblok bronkleur tekstblok Word resultaat


Ook in in de afbeelding van de titel is vast te stellen dat de kleur niet goed is gekopieerd.
In de andere tekst waren verschillende formaten Arial gebruikt. Sommige kwamen overeen met het bron document, sommige niet. Wat mij verder opviel was dat de opbouw van de tekstvelden soms veranderde, en dit gebeurde niet altijd even logisch:

kleur opmaak bronkleur opmaak Word resultaat


Ook ging soms de indeling wat aan de haal. Zo kwam de datumaanduiding van de newsletter links in plaats van rechts terecht.


Header_11_2_2
Ook bij de PDF documenten werd de kleur geconverteerd, maar de indeling bleef overeind. Ook bij deze resultaten moeten we ons realiseren dat de documenten met een normale precisie en 200 dpi resolutie zijn geprint. En deze prints zijn weer gescand.

kleur opmaak bronkleur opmaak Pdf resultaat


kleur tekstblok bronkleur tekstblok Pdf resultaat


kleur tekstblok bronkleur tekstblok Pdf resultaat


De normale kwaliteit verklaart tenminste het niet effen zijn van de kleurvelden en de dikke letters.


Header_12
Bij het bekijken van de resultaten valt mij op dat de dubbele bewerking van het printen en weer opnieuw scannen eenvoudig laat zien of een multifunctional in staat is om fijne patronen en kleuren te reproduceren. Hieronder de resultaten van de opeenvolgende scans.


Header_12_1
Eerst is een zwart-wit afdruk gescand met verschillende resoluties. De afdruk was een hoge kwaliteitsafdruk, maar voor het referentiekader is ook een lage kwaliteitsafdruk als bron meegenomen. Deze afdruk was gemaakt bij de snelheidstests en was daarbij op normale kwaliteit was afgedrukt. Hieronder zien jullie de originele afbeelding met een detail daaruit dat verder is vergeleken. De resultaten van deze vergelijking zien jullie verderop.

bw-test-new-51step


Allereerst de scanresultaten waarbij de scanopdracht vanaf de pc is verstrekt. Om de kwaliteit te kunnen vergelijken focussen we op een bepaald deelgebied in de afbeelding, het afbeeldinkje met het bankje, dat hierboven met rood is aangemerkt.

bw-test-new-51step_600_fragment.


Het eerste resultaat is een 300dpi afbeelding van een origineel dat met normale kwaliteit was afgedrukt op standaard papier.

De andere afbeeldingen zijn scans van de hoge kwaliteitsafdruk op fotopapier met de respectievelijke resoluties 300, 600 en 1200dpi.

zwart-wit MQ-PC 300dpi resultaatzwart-wit HQ-PC 300dpi resultaatzwart-wit HQ-PC 600dpi resultaatzwart-wit HQ 300dpi resultaat


Vervolgens de scanresultaten vanaf de multifunctional zelf, waarbij de pc-software niet als tussensluis fungeert. Dit keer alleen met de hoge kwaliteitsafdruk op fotopapier. De afbeeldingen hadden voor mij een lichte groene zweem. Op de multifunctional zelf is minder te beÔnvloeden hoe de afbeelding met grijstinten tot stand komt. De groenzweem doet vermoeden dat dit default niet op de True Gray manier gebeurt die bij de pc-software mogelijk is.

zwart-wit HQ-MF 300dpi resultaatzwart-wit HQ-MF 600dpi resultaat


Bij het maken van de zwart wit scans is vooral gebruik gemaakt van de instelling Gray error diffusion. Bij deze optie neemt de multifunctional de vrijheid om grijstinten (mede) te emuleren met de vier kleuren die tot haar beschikking staan. Voor zwart wit afbeeldingen is meer nuance te verwachten van een alternatieve instelling, True Gray. Deze laatste optie zou tot meer exacte grijstinten leiden, omdat gekozen kan worden uit 256 variaties.

Om deze laatste instelling te checken is ook met deze True Gray setting de hoge kwaliteitsafdruk opnieuw gescand. Hieronder zien jullie de resultaten van twee True Gray scans op respectievelijk 300 en 600 dpi.

Als ik deze afbeeldingen vergelijk met de eerdere afbeeldingen kan ik positief zijn over de korrel van de True Gray afbeeldingen. Mogelijk zorgt de betere benadering van de grijstinten ervoor dat de software minder naar dither (raster) technieken hoeft te grijpen om die te benaderen. Resultaat: een fijnere korrel. Ook is het risico op kleurzwemen inderdaad geŽlimineerd. Waarvan ik meer had verwacht was de dynamiek in de afbeelding. Ondanks de licht grovere korrel en groenzweem heedt de 600dpi afbeelding gemaakt met de multifunctional zelf meer dynamiek dan de 600dpi true gray afbeelding. Uitgemaakte zaak is wel dat de Gray error diffusion voor het maken van zwart wit afbeeldingen beter kan worden genegeerd.

zwart-wit HQ-PC 300dpi true gray resultaatzwart-wit HQ-PC 600dpi true gray resultaat


Het laatste resultaat is een verificatie met een gefotografeerde afdrukken van het uitgeprinte origineel en van de ingescande copie van dit origineel. Bij dit laatste exemplaar is de afbeelding dus 2 keer door de multifunctional heen gehaald. De enige correctie die op deze laatste twee samples is losgelaten is een correctie van de witbalans. Omdat deze laatste twee afbeeldingen foto’s van de geprinte exemplaren betreft, en geen scans verliezen we wat contrast in de afbeelding.

De bruine kleur van de laatste kopie afbeelding wees mij op een verkeerde keuze die bij de zwart wit scans zijn gemaakt. In de afbeeldingen gemaakt met de multifunctional zelf, direct hierboven, zie je dit ook terug. In plaats van een afbeelding van zwart, wit en grijstinten sluipen andere kleuren in de weergave. Hierboven is het geel, de afbeelding beneden is bruin geworden, alsof een sepia instelling was aangevinkt.

zwart-wit HQ-PC 1200dpi foto orgzwart-wit HQ-PC 1200dpi foto copy


Tenslotte maakt het nog uit vanuit welke software de print wordt gemaakt. Om zeker te zijn van mijn bron had ik een nieuwe print gemaakt. Deze print was dit keer niet met Irfanview gemaakt, maar met de ControlCenter4 software zelf. Deze print heb ik uiteindelijk niet gebruikt omdat over deze print weer een lichte groenzweem hing die vergelijkbaar was met de groenzweem in de zwart wit scans die zijn gemaakt met de multifunctional zelf. Mijn gedachte was, laat ik de originele software gebruiken, dan geef ik de fabrikant alle gelegenheid om optimale resultaten te bereiken. Dit pakte echter anders uit dan was bedoeld. In de interface van ControlCenter4 kon ik ook alleen maar aangeven dat de print met grijstinten in plaats van met kleur moest worden gemaakt. Eigenlijk moet ik hierbij dus de conclusie trekken dat ik in de ControlCenter4 software niet in staat ben af te dwingen om echt alleen maar in grijstinten af te drukken waarbij dan alleen zwarte inkt wordt gebruikt.


Header_12_2
Ook van een kleurenafdruk zijn scans met verschillende resoluties gemaakt. De afdruk was een hoge kwaliteitsafdruk gemaakt op fotopapier. De afbeelding die is geprint en vervolgens gescand zien jullie hieronder.

Het originele fragment 1, de digitale versie
tester foto kleur PDI_Target_ProPhotoRGB


Om te focussen op de kwaliteit zijn naar een tweetal gedeelten van de foto gekeken. Een fragment met een deel van een kindergezicht, tweede foto van links. Een ander fragment is gemaakt van de afbeelding met de buizenlampen en de cd. Van deze twee fragmenten bekijken we de gescande versies van de gemaakte afdruk.

Hieronder het originele fragment 1 en de scanresultaten waarbij de scanopdracht vanaf de pc is verstrekt (respectievelijk 300, 600 en 1200 dpi).

JPG_HQ_source_sample1


kleurenfoto fragment 1 bronkleurenfoto fragment 1 resultaat HQ-300dpi-PCkleurenfoto fragment 1 resultaat HQ-600dpi-PCkleurenfoto fragment 1 resultaat HQ-1200dpi-PC


Scanresultaten waarbij de scanopdracht vanaf de multifunctional is verstrekt (respectievelijk 300 en 600 dpi).

kleurenfoto fragment 1 resultaat HQ-300dpi-MFkleurenfoto fragment 1 resultaat HQ-600dpi-MF


Het laatste resultaat is een verificatie met de gefotografeerde afdrukken van het uitgeprinte origineel en van de ingescande kopie van dit origineel. De enige correctie die op deze laatste twee samples is losgelaten is een correctie van de witbalans (Gimp). Hiermee wil ik aangeven hoe lastig het is om een goede interpretatie te maken van de feitelijke kleuren. Ook een spiegelreflexcamera, en natuurlijk ook Gimp, geeft er weer een eigen draai aan.

foto van kleurenfoto fragment 1 HQ printresultaatfoto van kleurenfoto fragment 1 HQ kopie van HQ printresultaat


Origineel fragment 2, de digitale versie

JPG_HQ_source_sample2


Scanresultaten waarbij de scanopdracht vanaf de pc is verstrekt (respectievelijk 300, 600 en 1200 dpi).

kleurenfoto fragment 2 bronkleurenfoto fragment 2 HQ-300dpi-PC resultaatkleurenfoto fragment 2 HQ-600dpi-PC resultaatkleurenfoto fragment 2 HQ-1200dpi-PC resultaat


Scanresultaten waarbij de scanopdracht vanaf de multifunctional is verstrekt (respectievelijk 300 en 600 dpi).

kleurenfoto fragment 2 HQ-300dpi-MF resultaatkleurenfoto fragment 2 HQ-600dpi-MF resultaat


Het laatste resultaat is een verificatie met een foto van het uitgeprinte origineel en met een foto van de ingescande en uitgeprinte kopie van dit origineel. De enige correctie die op deze laatste twee samples is losgelaten is een correctie van de witbalans. Aan de kleuren is niets gedaan.

foto van kleurenfoto fragment 2 HQ printresultaatfoto van kleurenfoto fragment 2 HQ kopie van HQ printresultaat


Kijkende naar de bovenstaande twee samples is wel op te merken dat de scans en de afdrukken minder rood in het resultaat verwerken.

Nu zie ik het allesbehalve als mijn expertise om correcties op scans van foto’s uit te voeren. In Gimp heb ik wat gestoeid om de scan gelijkend te krijgen met het originele bestand op het beeldscherm. Wat mij hierbij opvalt is dat vooral de Magenta uit de pas loopt. Met name in de middentonen lijkt dit af te wijken. Is het origineel wat egaler van kleurovergang, de scan heeft een groter verschil tussen belichte en minder belichte gebieden. Als ik tenminste een van de scans open in Gimp dan merk ik een positief effect wanneer ik bij de color balance voor de highlights magenta 10 punten opschuif.

Met wat hierboven is te zien geweest is niets een absolute waarheid. Met mijn pogingen om een foto te maken van een uitgeprinte scan van een uitgeprint origineel bouw ik heel wat indirectheden in. De foto’s van de afdrukken heb ik door een witbalans bewerking gehaald om ze toonbaar te krijgen (ter correctie van een grauwsluier die niet naar de realiteit was). Maar ook deze witbalans correctie beÔnvloedt de foto weer. Ik heb de witbalans wel als de veiligste bewerking ervaren om de weergave van de kleuren te verbeteren.

Toch wil het mijn oordeel over de kleurkwaliteit hieronder relativeren. Hiervoor is het stuk hieronder over kleurechtheid geschreven.

Kleurechtheid
Ik ben geen fotografie- of printspecialist. Wel heb ik bij mijn eerste werkgever het nodige kunnen stoeien met een HP-RTL-plotter en heb bij latere opdrachten ook wel zaken op Dye-sublimation printers en op posters (op 2 mm dikke kunststof dragers) kunnen laten uitdraaien. Zo zijdelings heb ik dus wel met de nodige printtechniek kennis kunnen maken. Op het vlak van kleurprofielen en het aanpassen hiervan zweef ik echter. Het beoordelen van kleuren is sowieso lastig. Dit is te realiseren wanneer we stilstaan bij de volgende aspecten:
  1. Een flatscreen monitor van een computer kan niet de volledige kleurdiepte van een afbeelding tonen. Sommige schermen benaderen haar dicht. Een flatscreen monitor vervormt of polariseert dus de kleurweergave van een afbeelding.
  2. Een afbeelding op een flatscreen monitor straalt licht uit. Een afdruk toont zijn kleuren via opvallend licht dat naar de ogen van de kijker wordt teruggekaatst. Hierbij is de kleur van dit licht ook weer van invloed.
  3. Uitgeprinte resultaten opnieuw scannen stapelt een mogelijke scanafwijking op bij een afwijking van het printen zelf.
  4. Worden de uitgeprinte resultaten met een camera gefotografeerd, dan introduceert dit fotograferen ook weer zijn eigen afwijkingen.
De bovenstaande vier punten deden mij prakkezeren hoe die kleurkwaliteit dan is te testen. Uiteindelijk ben ik maar ťn gaan scannen ťn gaan fotograferen. Beide benaderingen leverden zoals verwacht hun eigen onnauwkeurigheden op.

Waren de kleuren van de afdrukken gelijkend en natuurlijk? Op dit aspect moet ik kritisch zijn. Op mijn afdrukken lijkt rood (magenta) ondervertegenwoordigd. Een andere manier om ernaar te kijken is te stellen dat geel oververtegenwoordigd lijkt. Dit laatste zeg ik omdat het mij opviel dat bij het bij een opnieuw inscannen van een hoge kwaliteit print, en het opnieuw afdrukken van deze nieuwe scan, de afbeelding geler werd. Zonder colorimeter kom ik niet verder dan de indicatie dat het aanpassen van het kleurprofiel verstandig kan zijn. Maar ja, zo’n colorimeter kost meer dan de multifunctional zelf. Misschien moeten we voor zo’n ding een pool opzetten.

Het lastige nu is om vast te stellen wat waar is. Natuurlijk kan je dat opzijschuiven en gewoon met goed vergelijken tot een soort printerinstelling te komen die voor jou werkt en waarvan jij de resultaten mooi vindt. Met een investering in tijd, inkt en je voorkeursprinterpapier moet dan een verbetering zijn te bereiken ten opzichte van de uitgangssituatie. Hoe je (iteratief) de onderlinge balans tussen de te printen kleuren kan aanpassen is voor de te vinden in deze supportpagina van Brother. Met iteratief bedoel ik natuurlijk: instelling veranderen – printen – resultaat beoordelen – instelling veranderen - printen, enzovoorts, enzovoorts. In deze eerste methode zit een geluksfactor. Wil je het exacter doen, want je stelt veel belang in een eenduidig juiste kleurstelling, dan kan je nog zorgen dat voor de multifunctional een kleurprofiel wordt opgesteld. Dit profiel is aan te bieden aan het besturingssysteem. Het besturingssysteem weet dan de multifunctional goed aan te sturen.

Wat ik wel weet is dat voor een juiste kleurweergave iedere multifunctional, ongeacht het merk, met wat calibratie kan worden verbeterd. Laat de afwezigheid van opmerkingen over kleurcalibratie in printer of multifunctional reviews je dus niet tot de misvatting verleiden dat die andere apparaten geen calibratie nodig zouden hebben. Omdat ik die calibratie nu niet kan meenemen vind ik het lastig om een afwijking van kleuren mee te laten wegen in de beoordeling van de multifunctional. Ik zou het alleen meenemen als de printerfabrikant geen mogelijkheid tot het zelf uitvoeren van een kleurcalibratie in de driver software van de multifunctional heeft ingebouwd, terwijl dit wel het geval zou moeten zijn. Kleurcalibratie moet trouwens niet worden verward met het uitlijnen van de printerkoppen, dat door printermerken ook vaak als calibratie wordt omschreven. Bij mijn weten verzorgt geen printermerk de mogelijkheid om zelf de calibratie van haar hardware uit te voeren.

Brother levert op zich wel een calibratieprofiel mee. Het wordt geÔnstalleerd bij de installatie van de driver software. Dit ene universele(!) profiel kan alleen nooit de lading dekken bij gebruik van verschillende papiertypes. De printermerken die meer voor het afdrukken van foto’s worden gebruikt bieden op hun sites verschillende ICC-profielen aan voor de verschillende papiertypes die bij de printer of multifunctional kunnen worden gebruikt. Brother gaat als office-printermerk niet zover.

Om een printer of multifunctional te kalibreren zijn staan twee aanvliegroutes open:
  1. Een calibratie laten uitvoeren door een derde partij. Dit kan op afstand met een uitgedraaide testafbeelding. Deze calibratie gaat dan alleen op voor de gebruikte inkt- en het gebruikte papiertype.
  2. Zelf een apparaat kopen en zelf de calibratie uitvoeren. Dit is natuurlijk meer des tweakers, was het niet zo dat die apparaten duurder zijn dan de besproken multifunctional.
Colorimeter
De printkleuren zijn dus met een colorimeter te beoordelen. Ook voor mij is dit nog onontgonnen terrein, ik laat dit verder dan ook buiten de scoop van deze review vallen. Ook kost een colorimeter zelf een bedrag dat in de orde van grootte van de multifunctional zelf is. Op zich zou het wel interessant zijn om met een colorimeter te kijken in wat voor mate deze multifunctional nog is te verbeteren.

Colormanagement
Voor colormanagement zijn hieronder enkele bronnen om je verder te helpen:

color-management-guide.com

In deze bron en de sub-paginas waaraan ze refereert word je voor de afweging gesteld om:
  1. Zelf te gaan stoeien met de kleurinstellingen binnen de printerdriver, zoals hierboven beschreven. Best een moeizaam proces.
  2. Het bij de printer/multifunctional meegeleverde ICM-profiel te gebruiken dat in Windows wordt gebruikt
  3. Zelf een alternatief ICC-profiel te maken via een calibratie tool, waarbij een referentie afbeelding wordt geprint en gemeten met een colorimeter (profiel werkt alleen voor de dan gebruikte printeropties in het driversoftware).
  4. Laat een derde partij (heel erg niet tweakers) een kleurenprofiel voor je maken.
Waarom zelf kalibraties gaan uitvoeren? Het argument hiervoor is de specifieke situatie waarvoor de gemaakte calibratie geldt:
  1. Type printer,
  2. Type inkt cartridge
  3. Type papier
  4. De printresolutie
  5. Andere printinstellingen
  6. Gebruiksduur (printergedrag schuift in de tijd)
Zoals je kan zien zijn er veel verschillende gebruikssituaties die een eigen kalibratie rechtvaardigen.

Tenslotte behandelt de bron enkele calibratie tools.

normankoren.com

In deze wat oudere bron wordt beschreven hoe je of met ICC-profielen of met handmatige instellingen in de driver software de kleurinstelling van de printer aangepast kan krijgen. Ook het handmatige instellen wordt in deze bron kort beschreven, al wordt ook de voorkeur voor FCC-profielen beargumenteerd.


Header_13

BrotherNorthlightTU TwenthePrinterknowledge.com

Tests Brother MFC-J6930DW 1

Door teacup op maandag 21 mei 2018 20:23 - Reacties (0)
Categorie: Hardware, Views: 280

Header_1
1 Inleiding
2 Test setup
3 Resoluties
3.1 A4 formaat
3.2 A3 formaat
4 Gebruikte documenten
4.1 Zwart-wit
4.1.1 Hoge resolutie afbeelding
4.1.2 Word-document met tekst en afbeelding
4.2.3 Pdf-document met verschillende lettertypes
4.2 Kleur
4.2.1 Hoge resolutie afbeelding
4.2.2 Word-document met tekst en afbeelding
4.2.3 Pdf-document met verschillende lettertypes
5 Print- en scankwaliteit
6 Papiersoorten
7 Inkt
8 Tests officedocumenten
8.1 Printen
8.1.1 Zwart-wit
8.1.2 Kleur
8.2 Scannen
8.2.1 Zwart-wit
8.2.2 Kleur
8.3 KopiŽren
8.2 Kwaliteit
8.4.1 Office
8.4.2 Fotos
9 Foto tests
9.1 Printen
9.1.1 Zwart-wit
9.1.2 Kleur
9.2 Scannen
9.2.1 Zwart-wit
9.2.2 Kleur
9.3 KopiŽren
9 Performance
10.1 Printen
10.2 Scannen
10.3 KopiŽren


Header_1
Dit is een aparte blog met detailinformatie over het testwerk gedaan voor de Brother MFC-J6930DW multifunctional review. Deze blog is dus een droge opsomming van testinformatie en details over testresultaten. Interessant voor mensen die interesse hebben in de genoemde multifunctional of zelf met de vraag rondlopen hoe een printer of multifunctional is te testen. Het leek mij verstandig de review niet teveel te belasten met details over hoe is getest. Ook niet alle bevindingen die bij het testen naar voren kwamen hebben de review gehaald. Om die informatie toch een plek te geven heb ik besloten dit in een blog te vangen.

Om eerlijk te zijn is op die nauwkeurigheid van dat vastleggen best wat af te dingen. De tests zijn verspreid over een grote periode gedaan en informatie eenduidig vastleggen is mij niet zo makkelijk gevallen. Zo werd ik menigmaal geconfronteerd met niet eenduidigheden in wat ik zelf had vastgelegd.

De blog is allesbehalve de absolute waarheid van het printertesten. Alsjeblieft nee, tijdens het testen heb ik genoeg voortschrijdend inzicht gehad dat op mijn keuzes het nodige is af te dingen. Zo zullen professionele fotografen veel verder gaan in de interpretatie van kleuren/kleursystemen. Ook de keuze voor bepaalde testdocumenten en tests staat wat mij betreft ter discussie. In een (nog te maken) afzonderlijke blog ga ik nog iets dieper in op de keuze van de testdocumenten.


Header_2
Ofschoon er veel is getest heb ik in de test setup opzettelijk weinig moeite gestoken om de performance zo optimaal mogelijk te krijgen. Op deze manier komen de testomstandigheden in de buurt van wat een realistische gebruikssituatie kan zijn. De multifunctional heeft een netwerkaansluiting (Ethernet 10/100 Mbps) en hangt bij ons aan een bedraad netwerk. Mogelijk zal niet iedere gebruiker deze situatie hebben. Verder is de multifunctional op zolder opgesteld. Bij het testen ben ik er gewoon met een laptop naast gaan zitten. Ons netwerk modem-router, een Experia Box v8 (Arcadyan VGV7519) bevindt zich op de begane grond in de meterkast. De multifunctional is via een Netgear Prosafe GS105 switch en een Netgear Prosafe GS108 switch met de Experia Box verbonden.

LAN netwerk diagram


De laptop maakte gebruik van het netwerk dat de Experia Box aanbiedt. Het eigen wifi-netwerk van de multifunctional is hiervoor niet ingezet. Interactie tussen laptop en multifunctional vond dus plaats via Wifi, modem-router en 2 switches.

De snelheden tenslotte zijn gemeten met een Lumia 630 (WP8.1) met het Stopwatch app Stopwatch Timer 1.18.3.2.


Header_3
Voor de beeldvorming wat fragmenten van het internet in toelichting op welke print resoluties nodig voor het bereiken van 300 of 600 dpi op A4 of A3 papier.


Header_3_1
Equivalent A4 paper dimensions in pixels at 300 DPI and 72 DPI respectively are: 2480 pixels x 3508 pixels (print resolution) 595 pixels x 842 pixels (screen resolution)

72 dpi (web) = 595 X 842 pixels. 300 dpi (print) = 2480 X 3508 pixels (This is "A4" as I know it, i.e. "210mm X 297mm @ 300 dpi") 600 dpi (print) = 4960 X 7016 pixels. And so forth.


Header_3_2
dpi = dots per inch, in the print. The higher the dpi the finer details / resolution you get. A print in A3 @ 300 dpi needs ca. 4900 by 3500 pixel. With the highest setting (Fuji S 602 ) you get 2800 by 2100 pixel. So Photoshop ( or other software ) has to do the rest in interpolating for you.

Bildanforderungen: JPG-Format, DateigrŲŖe maximal 18 MB, AuflŲsung fŁr Kalender-Druck in DIN A3 4900 x 3500 Pixel (umgerechnet auf A4 sind 3500 x 2400px auch ausreichend.)


Header_4
Om toch op een structurele manier te testen heb ik online naar documenten gezocht die ik als uitgangspunt kan gebruiken voor print- kopie en scantests. Achteraf bezien was de ene keuze gelukkiger als de andere. Met name om die reden worden ze hieronder kort toegelicht. In een aparte bron wil ik op die document keuze nog apart terugkomen. Misschien een startpunt om met argumenten die keuze nog wat te verbeteren.

Belangrijk in de keuze is dat documenten publiekelijk toegankelijk zijn, of in ieder geval via via zijn te bemachtigen. Zo kunnen anderen met dezelfde documenten testen als de documenten die bij deze tests zijn gebruikt. Zo kan alternatieve informatie ontstaan die door ons als gewone gebruikers is te verifiŽren. De normering door het ISO instituut wordt daar door niet minder nuttig, maar is voor gebruikers een black box. We moeten het maar aannemen.

De onderstaande documenten zie ik als een voorzet. Ik ben er zeker van dat jullie met betere, meer universele en houdbare voorstellen komen. Gebeurt dat dan kan die lijst van testdocumenten aangepast of uitgebreid worden. Zodat mensen die zelf eens een printer of multifunctional willen testen zelf niet ver hoeven te zoeken.


Header_4_1
Voor het testwerk zijn de in dit hoofdstuk genoemde afbeeldingen en documenten geselecteerd.


Header_4_1_1

bw-test-new-51step.jpg

Bij de afbeelding levert deze pagina een hele mooie uitleg over hoe het resultaat is te interpreteren.


Header_4_1_2

sample.doc

Het document is beschikbaar gesteld door het IISWC (IEEE International Symposium on Workload Characterization). Het document is bedoeld als template voor het opzetten van een wetenschappelijk artikel. Om die reden bevat het een aardige mix van grafische elementen zoals verschillende lettertypes, tabellen, grafieken en formules. Het document omvat meerdere pagina’s (7) zodat het voor alle enkelbladige en meerbladige tests met Word invoer geschikt is.


Header_4_1_3

MSWSmokeOpulent.pdf

Ook dit pdf-document is een meerbladig (6) zwart-wit document, maar ditmaal met een scala aan font types in verschillende groottes.


Header_4_2


Header_4_2_1

PDI_Target_ProPhotoRGB.jpg

Gballard levert als site de nodige testinformatie voor het testen van beeldschermen en printers. De site is authentiek Amerikaans, daarmee wil ik zeggen dat de opmaak schreeuwerig is en de lettertypes over elkaar heen rollen. Het accent van deze site ligt vooral op hoe kleuren door het besturingssysteem, software en hardware worden geÔnterpreteerd. Met name voor Photoshop gebruikers is de site relevant, maar ook voor anderen is ze nuttig om een benul over Color Management Systems (CMS) te krijgen.

Om ook wat foto's te hebben die voldoende grote bitmaps zouden hebben om een A3 oppervlak met 300 dpi beeldmateriaal te vullen moest ik uitwijken naar opnames van Nasa. Nasa heeft een prachtige bibliotheek met ruimtevaart opnames die los van alles het bekijken meer dan waard is. De foto's konden gelijk dankbaar gebruikt worden voor de controles van vlakvulling, want de foto's bezaten veel blauwe lucht. De onderstaande foto's zijn als A3 formaat geprint:
  • 201108050005HQ Lancering van een Atlas V raket, Cape Canaveral, 5 augustus 2011
  • s32-s-058 Lancering van de space shuttle Columbia vanaf Kennedy Space Center op 9 januari 1990
  • KSC-20170322-PH_SWW01_0046 Een indruk achterlatende opname van de "Vehicle Assembly Building’s High Bay 3", Kennedy Space Center. De opname is van 22 maart 2017.

Header_4_2_2

tf06206291.docx

Microsoft biedt voor haar Office software ook veel templates die als start kunnen dienen voor een eigen document. Een meerbladige template voor een newsletter is als voorbeeld uitgekozen. Om eerlijk te zijn had ook een van de tientallen andere opties kunnen zijn. Omdat printperformance het accent had is voor een rechttoe rechtaan voorbeeld gekozen.


Header_4_2_3

tf06206291.pdf

Van het bovengenoemde Word document is geconverteerd naar om zo ook het relatief verschil tussen officedocumenten en publicatie formaten als pdf te kunnen meten.


Header_5
Bij alle tests is uitgegaan van een normale scan en printkwaliteit. Dit is een keuze geweest om het toch al grote aantal tests een beetje binnen de perken te houden. Voor gangbare documenten is een normale printkwaliteit een realistische usercase. Voor tekstdocumenten is normaal trouwens zeker afdoende. Alleen de hoge resolutie prints zijn met de beste printkwaliteit geprint. Als je met de multifunctional een foto uitprint, dan zal een gebruiker geen andere kwaliteit kiezen.


Header_6

Voor het meeste scannen, printen en kopiŽren is 75 grams standaard printer papier gebruikt (Albert Heijn, omdat het even zo uitkwam).

Voor grafische en foto prints is het Brother PB71 papier gebruikt in zowel A4 als A3 formaat.


Header_7
Bij het testen is alleen gebruik gemaakt van de originele Brother inkt. Hierbij zijn de kleinere cartridges gebruikt (alle 550 pagina's conform ISO/IEC 24711) :
  • LC-3217C – cyaan
  • LC-3217M – magenta
  • LC-3217Y – geel
  • LC-3217BK – zwart
Ook grotere cartridges, iets voordeliger in het gebruik, zijn verkrijgbaar (behalve de zwart printen alle kleuren 1.500 pagina's conform ISO/IEC 24711):
  • LC-3219XLC cyaan
  • LC-3219XLM – magenta
  • LC-3219XLY – geel
  • LC-3219XLBK – zwart (Print ongeveer 3.000 pagina's)

Header_8


Header_8_1
Bij de snelheidstests is een normale printkwaliteit gekozen. Voor normale documenten is dit een waarschijnlijke keuze die voor de meesten van ons relevant is. Voor deze prints is ook standaard papier gekozen en worden documenten op ware grootte afgedrukt.

Voor het printen van de Word documenten is Word 2016 gebruikt:
Gebruikte Word versie

Voor het printen van de Pdf documenten is PDF X-change viewer gebruikt:
Gebruikte Pdf-viewer Pdf-xchange


Bij printen vanuit Word is het goed om te realiseren dat de instellingen in Word prefereren. Het aanpassen van printer properties heeft dan dus minder zin, omdat die daarna weer worden veranderd door de word instellingen (denk hierbij aan bijvoorbeeld bladgrootte).

Garantie dat je altijd A4 print is er dus niet. Zo wordt in Word de papiergrootte bepaald via de layout van het betreffende document. In Word is een dergelijke layout nog aanpasbaar, met een pdf-document dat is voorbereid voor een Letter formaat is dit niet aan te passen en zal bij iedere print voor A4 moeten worden gekozen.

In antwoord op de vraag of ik nog last heb gehad van vastlopers kan ik antwoorden dat in normaal gebruik dit niet is voorgekomen. Ik hoor de volgende vraag van jullie al terug: “definieer normaal gebruik”. Met vers papier en de gewone Brother inkten heb ik geen vastlopers gehad. Waar ik mijzelf wel wat schuldig aan heb gemaakt is dat ik bij de vele snelheidstests papier meermalen door de multifunctional haalde. Ondanks dat het papier tussen die meerdere gangen ook wel een of meer dagjes kon drogen had de inkt toch een soort verzadigend effect. Dit deed het papier makkelijker krullen en vastlopen.

Het bovenstaande gaf mij nog wel de gelegenheid om kennis te maken met een ander aspect aan de multifunctional, de vastgelopenpapierverwijderprocedure.

Via de display werd ik netjes door het proces begeleid, net als de kopieerapparaten dat bij mij op het werk dat doen. De multifunctional begeleidde mij met instructies op de display netjes hoe ik op zoek moest gaan naar vastgelopen papier. Bij het verwijderen van de lade, het openen de ADF en scan unit en het openen van een klep aan de achterzijde moet de toegang verschaffen. Dit verliep goed en ik kon het papier met weinig moeite verwijderen.

Nu zijn het weer toevoegen van lades en het sluiten ADF en scan unit functionele dingen die je als vanzelfsprekend doet….. En eigenlijk is het sluiten van die achterklep ook wel functioneel…… De achterklep is nodig om het papier vanuit de lade door de 180 graden bocht heen te begeleiden. De klep bevindt zich echter aan de achterzijde... en dus uit het oog. De klep werd daarom meerdere keren door mij vergeten. Gevolg hiervan was dat het papier aan de achterzijde uit de multifunctional kwam, niet wetend waar het verder heen moest….. Een sensor die signaleert dat die klep nog open stond zou hierbij helpen. Toch ben ik mild over dit gemis als ik zie wat ik krijg voor het geld.


Header_8_1_1
testtable print office bw


Header_8_1_2
Om een zo natuurgetrouw resultaat te krijgen is voor natuurlijke kleuren gekozen. Alternatief voor die keuze was een instelling voor wat meer felle kleuren.

testtable print office color


Header_8_2
Voor het pdf-document is pdf-A als type gekozen, om toch ook nog wat attributen (metadata) aan het document zouden kunnen worden toegevoegd voor archivering. Zoals op het plaatje hieronder is te zien zijn er nog genoeg pdf smaken als optie over.

controlcenter4 pdf-a selection


Bij het Word document maakte de onderstaande dialoog mij duidelijk hoe Brother de conversie van de office-documenten heeft aangepakt. In plaats van de conversie te integreren in de eigen software waardoor licentiekosten betaald moet worden bij ieder verkocht product heeft Brother de conversie uitgevoerd als een webservice. Om mensen er bewust van te maken dat hun gescande informatie het internet op gaat is dus de dialoog nodig. Voor particuliere kopers is dit best een interessante opzet. Voor een beperkt budget wordt een machine geboden die echt heel veel kan.

controlcenter4 word internetconnection message


Bij mijn werkgever voeren wij ook in batch servers document conversies uit, en hiervoor zijn wel Microsoft-server licenties nodig. Nu zijn die voor mijn werkgever verdisconteerd in het Enterprise contract met Microsoft. Wel kan ik mij voorstellen dat zou mijn werkgever webservices voor conversie aanbieden dat dit wel invloed zal hebben op hoe Microsoft tegen deze licenties aankijkt. Weten doe ik dat echter niet.

Voor bedrijven is de webservice nog wel een punt van afweging. Informatie gaat op deze manier wel buiten de bedrijfsmuren. Of deze oplossing geschikt is voor intellectueel eigendom gevoelige informatie valt te bezien.

Voor de dubbelzijdige documenten wordt de optie 2-sided scanning geactiveerd. Bij 2-sided scanning wordt zowel de scanner in de deksel als de scanner in de multifunctional behuizing gebruikt. Zo kan gelijktijdig de boven- en onderkant van een blad worden gescand


Header_8_2_1
Voor de pdf- en Word documenten is een resolutie van 200x200 dpi gebruikt voor een realistische meting. Helaas is voor het scannen van grijstinten Gray Error Diffusion gekozen. Achteraf was True Gray een betere keuze geweest.

Als zwart-wit documenten zijn een font test document (pdf) en een onderzoekstemplate (MSWord) gebruikt.

Het pdf document bevat allerlei fonts in verschillende groottes. Het MSWord document bevat een tekst in kolommen met een enkele grafiek en tabel. Voor de performance metingen zijn de documenten met normale nauwkeurigheid uitgeprint en vervolgens ingescand.

testtable scan office black and white



Header_8_2_2
Net als bij de zwart-wit documenten is voor de pdf en Word documenten een resolutie van 200x200 dpi gebruikt en wordt een 24 bits kleurdiepte gebruikt.

Voor de kleurentests met Word data was het gebruikte document een template voor een nieuwsbrief. Grote kleurvlakken, dikke titels en foto's wisselen elkaar in de template af. Verzachtende omstandigheid was wel dat deze documenten met een normale kwaliteit zijn geprint. Met de grote duidelijke vlakken, lettertypes en titels zou deze kwaliteit geen probleem moeten zijn. Op de foto's in de documenten moeten we minder kritisch zijn, die zouden voor een goed resultaat met een hogere kwaliteit moeten worden ingescand.

Voor het kleuren PDF document is de test newsletter, die ook is gebruikt als Word kleuren document test, omgezet naar PDF formaat.

Net als bij de enkelzijdige kleurdocumenten is voor de dubbelzijdige pdf en Word documenten een resolutie van 200x200 dpi gebruikt. En wordt een 24 bits kleurdiepte gebruikt.

testtable scan office color.



Header_8_3
Bij een opdracht direct van de multifunctional vindt het scannen en printen parallel plaats. Of preciezer gezegd: is het eerste blad gescand, dan wordt met printen begonnen. Bij een opdracht van de computer is dit sequentieel. Eerst wordt dan alles gescand, daarna pas start het printen.

testtable copy office with pc


testtable copy office with multi functional



Header_9
Behalve bij de performance tests, waarbij foto’s ook op een normale kwaliteit zijn geprint, is bij het printen van zwart wit en kleurenafbeeldingen vooral gestuurd op de kwaliteit. De resultaten van de performancetests diende op zijn best als een referentiekader voor de andere prints.

Zodra is vermeld dat PB71 fotopapier is gebruikt, dan mag je aannamen dat voor de toevoer hiervan in de multifunctional gebruik is gemaakt van de multi purpose tray (mp-tray). Ook weer omdat die het beste printresultaat oplevert.

Ook bij deze tests is eerst geprint, en zijn vervolgens deze printresultaten gescand.


Header_9_1
Lade 1 had een probleem met het transporteren van het fotopapier, ondanks dat het advies was opgevolgd om voor het beter langs elkaar glijden een vel extra in de bak te leggen. Het extra vel wordt trouwens door Brother netjes extra in haar verpakkingen meegeleverd. De tractie die grip op het papier moest krijgen was niet goed in staat om het papier te verplaatsen. Uiteindelijk moest ik het met kracht terugtrekken om de impasse te doorbreken. Op de achterkant van het papier waren mede hierdoor de aangrijppunten van de tractie duidelijk zichtbaar.

Mogelijk dat met wat handigheid het uiteindelijk wel zou zijn gelukt om fotopapier vanuit de lade te voeden. Ik zag alleen niet het punt om hierin moeite te stoppen als de multifunctional ook een mooie multi purpose tray aan de achterzijde heeft. Glossy fotopapier gaat vanaf nu altijd via die multi purpose tray. Het papier is te duur om krampachtig aan het ladegebruik vast te houden. Vanuit de mp-tray verloopt voeding prima, de zwaartekracht helpt ook een beetje mee. Hiernaast hoeft het papier minder te buigen omdat het niet 180 graden rond een rol wordt getrokken. Bijkomend voordeel is dat het papier in de mp-tray niet op zijn gevoelige laag hoeft te liggen.


Header_9_1_1

testtable print picture black and white pictures



Header_9_1_2

Verder is gekozen om een zo natuurgetrouw resultaat te krijgen voor natuurlijke kleuren gekozen. Alternatief voor die keuze waren wat meer felle kleuren. In de controlcenter software is dit in een properties dialoog van de photo print optie mee te geven.

Controlcenter4 foto print properties


testtable print picture color



Header_9_2
Voor het scannen van afbeeldingen naar jpg-formaat is een resolutie van 300x300 dpi gebruikt voor een standaard scan. Voor de hoge kwaliteitsscans zijn resoluties van 300x300 dpi, 600x600 dpi en 1200x1200 dpi gebruikt.

Bij 1200 dpi hoor je de aandrijving veranderen ten opzichte van 300 en 600 dpi. In de 3e 1200 dpi pass hoorde ik de aandrijving een moment onderbreken. Mijn interpretatie is dat het printergeheugen vol is geweest.

De HQ postfix slaat op het optimaliseren van het resultaat op een goede kwaliteit in plaats van op een niet te groot bestand. Het doel bij deze tests was kijken wat voor kwaliteit de multifunctional kan leveren. De slider bij de optie File Size Properties werd dus helemaal naar rechts geschoven.

controlcenter4 imagescan dialoog ingesteld voor 300dpi



Header_9_2_1
Bij de test voor het produceren van een enkelzijdige jpg-afbeelding is de zwart wit afbeelding bw-test-new-51step.jpg gebruikt. Deze afbeelding is in hoge resolutie geprint, zodat in die bewerkingsstap zo min mogelijk ruis wordt toegevoegd.

bw-test-new-51step


Om iets over de nauwkeurigheid te kunnen zeggen is gefocused op een uitsnede uit deze afbeelding (zie rode omkadering):
bw-test-new-51step detail


testtable scan picture back and white


controlcenter4 imagescan dialoog ingesteld voor 600dpi


In de controlcenter afbeelding hierboven is te zien dat de File Size Priority op large (File) staat. Zo wordt een zo groot mogelijke kwaliteit geproduceerd.

Om goed grijstinten te kunnen scannen is in dit voorbeeld wel voor True Gray gekozen. In veel gevallen is echter Gray Error Diffusion gekozen.


Header_9_2_2
Bij de test voor het produceren van een enkelzijdige jpg-afbeelding in kleur is de afbeelding PDI_Target_ProPhotoRGB.jpg gebruikt. Deze afbeelding is in hoge resolutie geprint, zodat in die bewerkingsstap zo min mogelijk ruis wordt toegevoegd. Gebruik is gemaakt van de originele Brother inkten en van Brother PB71 fotopapier.

PDI_Target_ProPhotoRGB


testtable scan picture color



Header_9_3
Helaas heb ik ook bij het kopiŽren vanaf de PC nog lang met Gray Error Diffusion gewerkt. Later bleek dat True Gray toch echt de beste instelling is om grijs ook goed als grijs te kopiŽren.

testtable copy office pc


Vanaf de multifunctional kon trouwens helemaal geen geen invloed worden uitgeoefend op de wijze waarop grijstinten worden afgehandeld. Wordt met de multifunctional een zwart-wit kopie gemaakt, dan lijkt het apparaat toch ook een soort Gray Error Diffusion uit te voeren.


Header_10
In dit hoofdstuk de resultaten van de boven beschreven tests.


Header_10_1

Afdruksnelheid enkelzijdig zwart-wit


Bij de enkelzijdig zwart wit tests heb ik getracht een onderscheid te maken tussen een 1st page test en een test waarbij de multifunctional echt vanuit idle actief moest worden. Aan de wisselende resultaten is af te leiden dat het reproduceerbaar vanuit een idle situatie testen niet zo makkelijk was. Wel is te concluderen dat het uit idle moeten komen de responstijd van de multifunctional bijna verdubbelt.

Los van het starten uit de idle toestand kost de eerste pagina afdrukken altijd iets meer tijd dan de opvolgende pagina’s. Zo beslaat sample.doc uit 7 pagina’s. Worden alle pagina’s afgedrukt, dan is de gemiddelde afdruktijd per pagina 3,2 seconden, meer dan een halvering van het niet idle 1st page resultaat. Het pdf-document telt 6 pagina’s. Bij dit document komen we in de multipage test uit op 4 seconden per pagina. Een iets minder grote verkorting van tijdsduur dan bij het printen van Word.

Ook opmerkelijk is het verschil in tijd tussen het afdrukken van een zwart-wit afbeelding in een standaardkwaliteit en een hoge kwaliteitsafdruk. Een hoge kwaliteitsafdruk duurt ruim 25 keer langer.

Afdruksnelheid enkelzijdig kleur


Ook bij het afdrukken van een kleurenafbeelding is het verschil tussen normale en beste kwaliteit groot, naar niet zo groot als bij de zwart-wit afbeelding. Een hoge kwaliteitsafbeelding wordt bijna 13 keer langzamer afgedrukt dan een standaard kwaliteitsafbeelding. Ook bij deze getallen heb ik de indruk dat de driversoftware geoptimaliseerd lijkt voor het afdrukken van kleur. Voor het referentiekader is er ook nog een testje gedaan met gebruik van de fijne kwaliteit in plaats van de beste kwaliteit. Met fijne kwaliteit win je een kwart van de tijd ten opzichte van beste kwaliteit. Ik zou voor beste kwaliteit gaan als het mooi moet zijn. Wachten moet je toch al.

Ten opzichte van zwart wit zijn de eerste pagina tests iets langzamer. Dit geldt zowel voor tekst als voor afbeeldingen.

De drie laatste tests zijn grote kleuren afbeeldingen van NASA die groot genoeg zijn om een A3 met 300 dpi te beprinten. Deze afdrukken zijn de king of the hill in afdruktijd. Het kost je dus rond de 7 minuten om een A3 met beste kwaliteit af te drukken.

Afdruksnelheid dubbelzijdig zwart-wit


Bij de dubbelzijdige afdrukken zijn de hogere kwaliteit afdrukken achterwege gebleven. Bij 1st page tests zijn weer een voor en achterzijde getest. Dat de twee zijdes per zijde vlotter gaan dan de ene zijde bij de enkelzijdige first page tests mogen we inmiddels wel logisch noemen. Het versturen van de opdracht vanuit de computer en de verwerking van de data kan als activiteit over twee pagina’s worden verdeeld.

Het dubbelzijdig uitdraaien van een Word document is bijna anderhalf keer langzamer dan bij het enkelzijdig uitdraaien ervan. Een pdf-document dubbelzijdig afdrukken gaat ook langzamer dan enkelzijdig, maar een tikje vlotter dan een Word document.

Afdruksnelheid dubbelzijdig kleur


Het dubbelzijdig afdrukken in kleur wel duidelijk langzamer dan enkelzijdig afdrukken, maar ook nu is het verschil minder groot. Het Word document (multipage) drukt 30% langzamer af, het pdf-document drukt bijna 2 keer langzamer af. Word documenten hebben al meer tijd nodig om te verwerken, mogelijk kan de multifunctional dit verwerken en afdrukken meer parallel doen waardoor de relatieve tijdstoename van kleur ten opzichte van zwart-wit meevalt.


Header_10_2

Scansnelheid enkelzijdig zwart-wit


De eerste twee tests zijn single page tests waarbij werd gescand naar of een *.docx bestand of naar een *.pdf bestand. Zoals toegelicht wordt de scan van het Word document met een netwerkverbinding naar Brother gestuurd. Bij deze eerste test is te zien wat dit voor de tijdsduur van de opdracht betekend. De opdracht voor het Word bestand duurt ruim 4 keer langer dan de scan van een vergelijkbaar document naar een pdf-bestand.

Bij de enkelzijdige picture scans, of ze nu gemaakt zijn met de multifunctional zelf of in samenspel met een pc, is te zien dat de tijd toeneemt met de oplopende resolutie. De tests waarbij de scan werd gestart vanaf de multifunctional duurden langer dan de scans die vanaf de computer waren gestart. Dit verbaasde mij, omdat ik verwachtte dat een scan direct op de multifunctional uitgevoerd wordt het snelste zou zijn. Dit omdat er niet eerst een opdracht van de pc nodig is. Blijkbaar is de pc sneller in het aansturen van de multifunctional dat dat ze dat zelf kan.

De laatste twee tests zijn multipage tests, waarbij werd gescand naar of een *.docx bestand of naar een *.pdf bestand. Bij deze test zien we dat het verschil in tijdsduur bij multi page documenten nog verder oploopt. De opdracht voor het Word bestand is ruim 6 keer langer bezig dan de scan van een vergelijkbaar document naar een pdf-bestand.

Scansnelheid enkelzijdig kleur


Om bij de tests met de kleurendocumenten de verschillen tussen Word en pdf resultaten iets preciezer te bepalen is voor beide bestandsformaten hetzelfde document aangeboden. Het verschil is nu bij de single page tests een ruime factor 2, en bij het multipage document bijna een factor 3. Dat het geteste document minder tekst bevatte kan ik als enige reden voor de kleinere verschillen aandragen. Merk op dat de verschillen in tijdsduur tussen zwart-wit en kleur voor pdf kleiner zijn dan voor Word.

Ook bij de kleurenscans wordt het logische beeld bevestigd dat hogere resolutie een langere scantijd oplevert. Opmerkelijk vond ik nog wel dat de 600DPI resolutie 600DPI resolutie multifunctional scan een tikje sneller was in vergelijking met de scan met de gelijke resolutie gedaan in samenspel met de pc.

Scansnelheid dubbelzijdig zwart-wit


Alle dubbelzijdige scans zijn in samenspel met een pc gedaan. De opdracht is dus vanuit de pc gegeven. Voor de 1st page scans twee zijdes gescand.

Was sample.doc al een heftig document bij de enkelzijdige zwart-wit scans. Bij dubbelzijdig gaat er nog eens een derde deel van de tijd bovenop. Gek genoeg werd de variatie in de resultaten kleiner. Misschien ging het meten mij inmiddels wat beter af. Die extra tijd kunnen we alleen maar terugvinden in de tijd die het printmechanisme nodig heeft om dubbelzijdig te printen. Het oversturen van de opdracht en het verwerken van de data door de multifunctional moeten als constante factoren worden beschouwd.

Scansnelheid dubbelzijdig zwart-wit


Het kleurendocument is ook bij dubbelzijdig scannen voor de tijdsduur vergevensgezinder. Het malle is dat dit document dubbelzijdig sneller scant dan enkelzijdig. Voor mij duidt dit op optimalisaties in de driversoftware voor dubbelzijdig scannen en misschien voor het scannen van kleur. Bedenk toch ook dat de zwart-wit en kleurenbronnen flink van elkaar verschillen. Door de grote vlakken is het kleuren document mogelijk wat minder intensief om te scannen.


Header_10_3

KopiŽren kon met alleen de multifunctional zelf gebeuren of weer in samenspel met een computer. De picture kopieeracties vonden alle plaats vanuit de computer. Bij tests met officedocumenten is bij de test vermeld of het vanuit een computer of vanuit de multifunctional is gestart.

Kopieersnelheid enkelzijdig zwart-wit


Kijken we naar de kopieersnelheid van de enkelzijdige zwart-wit tests dan valt op dat een kopieeractie gestart vanuit de multifunctional flink minder tijd kost dan een gestart vanuit de computer. De multipage test duurde maar een kleine 60% van de tijd, bij de 1st page test was het een nog dramatischer ruime 40% van de tijd. Een van de belangrijkste redenen voor dit verschil was dat een opdracht afkomstig van de multifunctional zelf parallel wordt gescand en geprint. Bij een opdracht van de computer gebeurt het scannen en printen achter elkaar. Eerst wordt dan alles gescand, daarna pas wordt er geprint.

Het grote verschil in kopieertijd van van een zwart wit afbeelding wanneer die op normale of beste kwaliteit worden afgedrukt herkennen we wel van de printtests. De beste kwaliteit afdruk nam ruim tien keer meer tijd in beslag. Dat dit tijdsverschil minder was dan gemeten bij het printen kwam doordat de normale kwaliteit kopie bijna drie keer meer tijd in beslag nam.

Kopieersnelheid enkelzijdig kleur


De enkelzijdige kleurkopie test bevestigen en versterken het beeld dat ontstond bij de zwart-wit tests. Bij de first page test had de multifunctional bij het zelf geven van de kopieeropdracht maar 30% van de tijd nodig dan dat ze de opdracht van een computer had binnengekregen. Bij de multipage test had de multifunctional voor het zelf afwikkelen van de opdracht maar 45% van de tijd nodig.

Tussen het kopiŽren van een kleuren origineel en het kopiŽren van een zwart-wit origineel bevond zich bij de beste kwaliteitsinstelling geen verschil in snelheid.

Kopieersnelheid dubbelzijdig zwart-wit


Bij de dubbelzijdige tests, typische office tests, is vooral ingezoomd op het snelheidsverschil tussen een zelfstandige multifunctional en een test die is aangestuurd door een pc. Bij een dubbelzijdige kopie (dubbelzijdig origineel naar dubbelzijdige kopie) worden de verschillen gemeten bij de enkelzijdige tests wat gelijkgetrokken. Dit heeft te maken met de tijd die het scanmechanisme nodig heeft om een eerste dubbelzijdige pagina te scannen. Deze limiet schuift de start van het printen van de eerste pagina naar achteren. Het voordeel van de parallelle verwerking wordt dus minder groot. De zelfstandige multifunctional had in de 1st page test 70% van de tijd nodig van de multifunctional die werkte in opdracht van een computer. Bij de multipage test was dit 74%.

Kopieersnelheid dubbelzijdig kleur


Bij de kleurafdrukken was het verschil tussen een zelfstandige multifunctional en een door een computer aangestuurde multifunctional voor de 1st page test 78% en voor de multipage test 64%. Het kleuren document was eenvoudiger dan de zwart wit documenten.

In MFC-J6930DW testblog deel 2 gaat dit testverslag verder en wordt ingegaan op de kwaliteit.

Berekening processorkoeler 2

Door teacup op zaterdag 14 mei 2016 22:01 - Reacties (4)
Categorie: Hardware, Views: 4.703

Samenvatting
In deze blog zijn wat berekeningen vastgelegd waaraan is gewerkt bij het maken van de review productreview: Cooler Master Hyper 612 Ver. 2 review door teacup. De berekeningen hadden als doel om de warmteweerstand van een luchtkoeler te kunnen te berekenen. Deze warmteweerstand geeft ons naast onze meetresultaten informatie over hoe de koelers zich tot elkaar verhouden. Zonder een koeler te hoeven testen en rekening te houden met allerlei omgevingsfactoren kan dan een uitspraak worden gedaan over de te verwachten performance.

Voor alle delen van de luchtkoeler zijn afzonderlijke deelweerstanden doorgerekend. In het eerste deel wordt alles van de koeler behalve het ribbenpakket berekend, en wordt de berekening voor het ribbenpakket ingeleid. In dit tweede deel wordt het ribbenpakket berekend. Het ribbenpakket was het lastigste te berekenen en is langs twee invalshoeken benaderd, en meerdere keren berekend. Enkele van de resultaten van deze ribberekening zijn het meest geloofwaardig. Opmerkelijk is hierbij hoe dicht deze resultaten met 0.197˚C/W en 0.194˚C/W bij elkaar liggen.

Uit de berekeningen komt naar voren dat de warmteweerstand van de Cooler Master Hyper 612 V2 zo rond de 0.42-0.43˚C/W zou moeten liggen. Laten we er met onze rekenonnauwkeurigheid ~0.4˚C/W van maken. Voor een zinnig vergelijk met de eigen meetresultaten van de Cooler master Hyper 612 koeler is gekeken naar resultaten waarbij een zo groot mogelijk toerental is bereikt en het maximale vermogen van de processor is gebruikt. De twee resultaten die voldeden aan deze criteria kwamen op een warmte weerstand van 0.51˚C/W en 0.44˚C/W uit. De waarden lopen “niet helemaal uit de pas” met wat in theorie is berekend, een verschil lijkt er wel te zijn. Komen we er na meer berekeningen van meer koelers achter dat dit verschil structureel is, dan kunnen de berekeningen een voorspellende waarde hebben, maar alleen dan.

Volgende stappen die gezet kunnen worden is het maken van een Excel/VBA automaat waarmee automatisch de berekeningen gemakkelijk zijn uit te voeren. Ook de bouw van een wat meer systematische testopstelling met een niet CPU warmtebron staat op mijn wensenlijstje.

Inhoudsopgave
3.4.3. Berekening Warmteweerstand
3.4.3.1. Benadering 1
3.4.3.1.1. Verliesvrije koelribben
3.4.3.1.1.1. Volledig ontwikkelde stroming
3.4.3.1.1.2. Entreestroming
3.4.3.1.2. Koelribben met eigen verliezen
3.4.3.1.2.1. Invloed stromingstype op het wamteoverdrachtscoŽfficiŽnt
3.4.3.1.2.2. Optimale ribafstand
3.4.3.1.2.3. Oneindige ribbreedte
3.4.3.1.2.4. Exacte ribdikte
3.4.3.1.3. Overzicht resultaten benadering 1
3.4.3.2. Benadering 2
3.4.3.2.1. Laminaire vrije stroming
3.4.3.2.1.1. WarmteoverdrachtscoŽfficiŽnt
3.4.3.2.1.2. RibefficiŽntie
3.4.3.2.1.3. Totale riboppervlak
3.4.3.2.1.4. Thermische weerstand
3.4.3.2.2. Alle stromingstypes
3.4.3.2.2.1. WarmteoverdrachtscoŽfficiŽnt
3.4.3.2.2.2. RibefficiŽntie
3.4.3.2.2.3. Thermische weerstand
3.4.3.2.3. Overzicht resultaten methode 2
3.5. Berekening warmteweerstand koeler
4. Bespreking
4.1. Uitkomsten
4.2. Berekeningen
4.3. Beoordeling
5. Hoe nu verder?
6. Leesvoer


3.4.3. Berekening Warmteweerstand
In het eerste deel van deze blog zijn van de heat pipes, de koelervoet en interface al warmteweerstanden uitgerekend. Ook zijn wat achtergronden toegelicht die nu nodig zijn in de berekening van de warmteweerstand in het ribbenpakket. Deze berekening volgt hieronder.

De warmteweerstand van het ribbenpakket is misschien wel het lastigste te berekenen gedeelte van de totale warmteweerstand van de koeler. De warmteweerstand is langs twee invalshoeken benaderd. Ten eerste is er heel globaal naar gekeken vanuit de invalshoek van een wat oudere bron. Optimal finned heat Sinks van een Digital Research Laboratorium uit november 1986. In een tweede bron, Estimating parallel plate fin heat sink thermal resistance van Electronics Cooling, wordt vervolgens een andere berekening voorgesteld om een inschatting te maken bedoeld als een eerste verkenning voor een nieuw ontwerp. Deze bron is geen wetenschappelijk artikel, maar refereert op zijn beurt wel aan het wetenschappelijk werk van Teertstra, P., Yovanovich, M.M., and Culham, J.R. : “Analytical Forced Convection Modeling of Plate Fin Heat Sinks,” Proceedings of 15th IEEE Semi-Therm Symposium, pp. 34-41, 1999 dat bepalend moet zijn geweest, omdat het in werk naderhand vaak wordt aangehaald. Dit laatste zegt op zich nog niet eens zoveel over de kwaliteit van dit werk. Misschien is er gewoon geen beter alternatief.

ribbenpakket staand


Beide invalshoeken gaan uit van een kamvormig koellichaam met een bodemvlak dat direct in contact staat met de processor. Ehhmmm, ik hoor jullie al voorzichtig zeggen dat dit geval niet helemaal gelijk is aan wat we willen berekenen. Een rechtopstaande kam lijkt in de verste verten niet op een tower koeler met horizontale ribben. Het vreemde is alleen dat er best veel bronnen zijn die rekenen aan dit soort kamvormige koelers, maar berekeningen voor enthousiastelingen koelers waar wij nu in geÔnteresseerd zijn heb ik zelf niet veel langs zien komen. Zoals al aangegeven kan ik over de reden hiervoor alleen maar speculeren. Bij gebrek aan beter heb ik het rekenwerk aan deze kamvormige koelers als uitgangspunt gekozen.


3.4.3.1. Benadering 1
Om een inschatting te krijgen van de performance van een ribbenpakket wordt het pakket onder verschillende omstandigheden doorgerekend. We kantelen het pakket om de horizontale ribben van een tower koeler te representeren. Hierbij doen we geweld aan hoe de warmte op de ribben wordt overgedragen. In plaats van een groep heat pipes worde de ribben nu verbonden door een verticale rug.

ribbenpakket liggend



3.4.3.1.1. Verliesvrije koelribben
Een eerste invalshoek, gekozen in deze benadering, is dat een vereenvoudiging wordt uitgevoerd. Verondersteld wordt dat het materiaal van de ribben een oneindig goede warmtegeleiding heeft. Een soort ideale situatie dus. De dikte van de ribben kan dan oneindig dun worden. Hierdoor ligt de focus op warmteafvoer door de stromende lucht. Ook is de oriŽntatie van de ribben niet meer relevant. Het aangestroomde oppervlak van het volume dat het ribbenpakket omsluit, de spleetruimte tussen de ribben en het convectie coŽfficiŽnt zijn sturend voor de warmteweerstand.

Verliesvrije koelribben zijn op een tweetal manieren te benaderen. Als een situatie met een entreestroming, of als een situatie met een ontwikkelde stroming.


3.4.3.1.1.1. Volledig ontwikkelde stroming
Voor de warmte weerstand van overdracht met uitsluitend luchtstroming is te schrijven:

Hyper_612_V2_3_4_3_1_1_1_f1


Voor het oppervlak van het ribbenpakket dat wordt aangestroomd is te schrijven:

Hyper_612_V2_3_4_3_1_1_1_f2


Wanneer bovenstaande formule in de algemene warmteweerstand bij stroming formule wordt verwerkt:

Hyper_612_V2_3_4_3_1_1_1_f3


Het gemiddelde warmteoverdrachtcoŽfficiŽnt hgem is hierbij eigenlijk het warmteoverdrachtcoŽfficiŽnt bij volledig ontwikkelde flow, vergelijkbaar dus met het gebied voorbij de intredezone. Voor het warmteoverdrachtcoŽfficiŽnt is te schrijven:

Hyper_612_V2_3_4_3_1_1_1_f4


Verwerken we de vergelijking voor het warmteoverdrachtcoŽfficiŽnt in die van de warmte weerstand:

Hyper_612_V2_3_4_3_1_1_1_f5


Voor het Nusselt nummer verwijst de bron naar een grafiek die afkomstig is uit Heat transfer microstructures for integrated circuits, p23, fig.fig2.4 dat op zijn beurt verwijst naar R. K. Shah and A. L. London, /Advances in Heat Transfer, Supplement 1: Laminar Flow Forced Convection in Ducts, Academic Press, New York, 1978, ISBN 0-12-020051-1 als bron.

In deze grafiek zijn een aantal situaties getoond voor het Nusselt nummer bij rechthoekige stroomkanalen in verschillende verhoudingen waarvan een of meer wanden warmte geleiden. De wanden die als adiabatic wall zijn aangegeven (gearceerd) zijn wanden die niet geleiden. Omdat wij alleen twee geleidende ribben hebben, en de Srib spleet geen bodem heeft als het staande ribbenpakket uit het voorbeeld gaan we uit van geval 3. Omdat bij ons de verhouding tussen Brp en Srib heel groot is, bevindt onze situatie zich in het extreem rechtse gedeelte van de grafiek. Op dit punt is Nu = 8.235. Voor het Nusselt getal wordt Nuol = 8.235 verondersteld (volledig ontwikkelde stroming bij B>>s).

Voor onze koeler houden we nog rekening met de verschillende riblengtes:

Hyper_612_V2_3_4_3_1_1_1_f6


Het wamteoverdrachtscoŽfficiŽnt zou in dit geval zijn geweest:

Hyper_612_V2_3_4_3_1_1_1_f7


Bij deze uitkomst wil ik toch nog een keer opmerken dat ze een te positieve (= te lage) weergave van de werkelijkheid geeft, omdat de warmteweerstand van de geleiding in het materiaal van de koelribben zelf is genegeerd.


3.4.3.1.1.2. Entreestroming
Voor de entree stroming wordt voor het gemiddelde wamteoverdrachtscoŽfficiŽnt de formule uit Invloed stromingstype op het wamteoverdrachtscoŽfficiŽnt gebruikt:

Hyper_612_V2_3_4_3_1_1_2_f1


Deze formule kan worden verwerkt in de eerder gevonden weerstandsformule voor verliesvrije koelribben:

Hyper_612_V2_3_4_3_1_1_2_f2


Wat leidt tot de volgende betrekking:

Hyper_612_V2_3_4_3_1_1_2_f3


Het wamteoverdrachtscoŽfficiŽnt zou in dit geval zijn:

Hyper_612_V2_3_4_3_1_1_2_f4



3.4.3.1.2. Koelribben met eigen verliezen


3.4.3.1.2.1. Invloed stromingstype op het wamteoverdrachtscoŽfficiŽnt

Hebben we een ontwikkelde stroming, dan kan het wamteoverdrachtscoŽfficiŽnt ook als een constante waarde worden beschouwd. De grenslaag heeft immers een constante dikte bereikt of vult de volledige ruimte tussen twee ribben op. Voor het wamteoverdrachtscoŽfficiŽnt geldt de volgende vergelijking:

Hyper_612_V2_3_4_3_1_2_1_f1


Moet het wamteoverdrachtscoŽfficiŽnt worden bepaald van een stroming die zich gedraagt volgens het intredegebied, dan varieert het wamteoverdrachtscoŽfficiŽnt met de grenslaagdikte op een bepaalde afstand (x) van de intredezijde tussen twee ribben:

Hyper_612_V2_3_4_3_1_2_1_f2


GeÔntegreerd over de spleetlengte van de spleetruimte tussen 2 ribben is te schrijven:
Hyper_612_V2_3_4_3_1_2_1_f3


Om nu ter vereenvoudiging een Nusselt getal als een constante waarde te kunnen gebruiken worden ho en hgem aan elkaar gelijk gesteld om zo een alternatieve Nuo’ op te leveren:
Hyper_612_V2_3_4_3_1_2_1_f4


Hierin is:

Hyper_612_V2_3_4_3_1_2_1_f5


Koelribben met verliezen zijn lastig precies uit te rekenen. Om die reden worden een paar grensgevallen berekend. Bij deze invalshoek berekenen we een meer realistisch voorbeeld van een pakket van koelribben, waarbij de geleiding in de ribben zelf ook bijdraagt aan de warmteweerstand in de koeler.

Hyper_612_V2_3_4_3_1_2_1_f6


Bij deze berekening is er vanuit gegaan dat tussen de koelribben een volledig ontwikkelde stroming is ontstaan.

Hyper_612_V2_3_4_3_1_2_1_f7


Deze waarden maken het Nusselt getal:

Hyper_612_V2_3_4_3_1_2_1_f8


In dit Nusselt getal zijn de invloed van de intrede stroming en de ontwikkelde, geleide, stroming gecombineerd. Dit Nusselt getal wordt ook gebruikt om een uitgangspunt te hebben voor het berekenen van een niet geleide stroming, zoals in onze tower koelers deels het geval is. Wat de bron hierbij stelt is dat in het lage snelheidsregiem een ontwikkelde stroming veelal ook een geleide stroming moet zijn. Bij onze koeler geldt het lage snelheidsregiem. In de voorbeelden hieronder wordt dus gebruik gemaakt van de veronderstelling dat intrede en ontwikkelde stroming samen in de stroming tussen de koelribben voorkomen. Dat de stroming geleid zou zijn kan een iets te positieve weergave van de werkelijkheid geven.

Hoe dan ook, het net berekende Nusselt nummer wordt in de berekeningen hieronder gebruikt.


3.4.3.1.2.2. Optimale ribafstand
Om het Nusselt getal op deze manier te kunnen berekenen wordt wel een optimale ribafstand verondersteld. We wijken dus af van de realistische ribafstand die onze koeler heeft:

Hyper_612_V2_3_4_3_1_2_2_f1

Als waarde voor γeff wordt 1.8 aangenomen, zoals waar ook Optimal finned heat Sinks van een Digital Research Laboratorium uit november 1986 van uitgaat. De bron stelt dat op grond van de schetsmatige data de waarde van 1.8 de beste optimalisatie is voor lucht.

Voor de riblengte wordt uitgegaan van de lange ribben, en is dus 102 mm.

Maximum ribafstand minimale snelheid:

Hyper_612_V2_3_4_3_1_2_2_f2


Maximum ribafstand maximale snelheid:

Hyper_612_V2_3_4_3_1_2_2_f3



3.4.3.1.2.3. Oneindige ribbreedte

Bij dit grensgeval stellen we ons voor dat de ribben een oneindige breedte hebben. In deze situatie wordt niet meer aan de individuele ribben gerekend, maar worden ze als een opslag op het grondvlak gezet. Bij deze situatie is het optimaal als de ribdikte gelijk is aan de spleetruimte tussen de ribben. In de bron wordt met het grondvlak het grondvlak van een verticaal ribbenpakket bedoeld. Het ribbenpakket staat hierbij als een kam omhoog. Bij onze tower koeler spreken we af dat het linkerzijvlak van het ribbenpakket als grondvlak dient. De ribbreedte komt dus niet meer voor in de berekening. De opslag voor de warmteweerstand wordt als volgt berekend:

Hyper_612_V2_3_4_3_1_2_3_f1


Het wamteoverdrachtscoŽfficiŽnt zou in dit geval zijn geworden:

Hyper_612_V2_3_4_3_1_2_3_f2


Met de werkelijke ribspleet (0.003m) van de koeler worden de uitkomsten:

Hyper_612_V2_3_4_3_1_2_3_f3



3.4.3.1.2.4. Exacte ribdikte
Bij dit grensgeval is voor een enkele rib de warmteweerstand te berekenen als hierbij wordt uitgegaan van een uniform (lees: gemiddeld) warmteoverdrachtcoŽfficiŽnt. In dit voorbeeld verandert de warmtestroming door geleiding in de rib over de lengte van de rib naar het uiteinde toe. In deze berekening is het dus best belangrijk dat een kamvormig ribbenpakket als uitgangspunt dient. Dit dient bij het interpreteren van de uitkomst meegenomen worden. Bij een kamvormig ribbenpakket is de maximale geleidingslengte gelijk aan de riblengte. Bij een towerkoeler is deze geleidingsafstand niet gelijk aan de ribbreedte. De geleidingsafstand bij een towerkoeler is de afstand van een heat pipe naar de rand van de ribben:

Hyper_612_V2_3_4_3_1_2_4_f1


Wordt deze formule omgezet naar die voor een ribbenpakket:

Hyper_612_V2_3_4_3_1_2_4_f2


Voor het warmteoverdrachtscoŽfficiŽnt van Aluminium is deze bron gebruikt.

Bij gebruik van de optimale ribafstand:

Hyper_612_V2_3_4_3_1_2_4_f3


Het wamteoverdrachtscoŽfficiŽnt zou in dit geval zijn geworden:

Hyper_612_V2_3_4_3_1_2_4_f4


Met de werkelijke ribspleet (0.003m) van de koeler worden de uitkomsten:

Hyper_612_V2_3_4_3_1_2_4_f5



3.4.3.1.3. Overzicht resultaten benadering 1

tabel benadering 1



3.4.3.2. Benadering 2
Het model wat door de tweede bron wordt voorgesteld wordt door deze bron niet duidelijk afgebakend. Nog wel wordt genoemd dat ze uitgaat van een regiem van laminaire stroming. Wat de bron niet toelicht is dat die laminaire stroming moet worden bereikt (Teertstra) door gedwongen stroming door het ribbenpakket in een stromingskanaal te plaatsen. Ook wordt de stroomsnelheid door het gehele kanaal als constant verondersteld.

Voor de ribweerstand te schrijven:

Hyper_612_V2_3_4_3_2_f1


Deze tweede methode maakt gebruik van een hele specifieke formule om het Nusselt nummer uit te rekenen in de situatie van een stroming door een ribbenpakket. Om dit Nusselt nummer in een kader te plaatsen berekenen we eerst het Nusselt nummer voor een algemeen geval van een vrije laminaire stroming over een enkele vlakke plaat.


3.4.3.2.1. Laminaire vrije stroming
Dat het Nusselt nummer als laminaire stroming kan worden beschouwd is niet onwaarschijnlijk als wordt bedacht dat voor de stroming door onze koeler gehoorzaamd aan het lage snelheidsregiem.


3.4.3.2.1.1. WarmteoverdrachtscoŽfficiŽnt
Bij een laminaire stroming is een gemiddelde waarde voor het Nusselt nummer over de lengte van de ribben in de richting van de stroming is dan te schrijven als de formule hieronder. Hierbij moet wel worden bedacht dat dit geen formule is die bruikbaar is voor een spleetvormig kanaal, zoals de koelribben van onze koeler vormen, maar voor een vlakke plaat met een vrije stroming daarboven. Randvoorwaarden voor het gebruik ervan zijn wel een minimale waarde voor het Prandtl getal van 0.6:

Hyper_612_V2_3_4_3_2_1_1_f1


Voor het kader gaan we ook het Nusselt nummer bepalen voor de situatie dat de stroming over de plaat over zijn gehele lengte turbulent is. Randvoorwaarden voor het gebruik van deze vergelijking is een Prandtl getal gelijk of tussen 0. 6 en 60 en een Reynolds getal gelijk of tussen 5x105 en 1x107. Het mag duidelijk zijn dat de betrekking voor ons koelervoorbeeld niet gaat werken omdat de Reynolds getallen die voor onze situatie zijn te berekenen zich tussen de 600 en 2000 bevinden. Maar wat voor waarde zou het Nusselt nummer krijgen als we desondanks de formule berekenen?

De formule om het Nusselt nummer voor een volledig turbulente stroming over een vlakke plaat luidt als volgt:

Hyper_612_V2_3_4_3_2_1_1_f1


Bij herhaling: deze waarden zijn niet realistisch bruikbaar, omdat onze situatie buiten het domein valt waar deze formule betrekking op heeft. Wel geeft ze ons een indicatie dat het Nusselt nummer voor een stroming over een vlakke plaat ten opzichte van een laminaire situatie toeneemt. Het resulterende warmteoverdracht coŽfficiŽnt zal met het Nusselt nummer toenemen zodat de weerstand voor warmte overdracht vanaf deze plaat zal afnemen.

Met de uitkomsten van de laminaire Nusselt berekening kan een (gemiddeld) warmteoverdrachtscoŽfficiŽnt worden berekend. Zou alleen worden gekeken naar de warmte overdracht bij de achterrand van de ribben, dan zou de aanname voor het warmteoverdrachtscoŽfficiŽnt een te pessimistische zijn. Aan de achterrand van de ribben is de grenslaag het dikst, met de slechtste warmteoverdracht tot gevolg.

Voor het (gemiddelde) warmteoverdrachtscoŽfficiŽnt tussen aluminium en lucht geldt:

Hyper_612_V2_3_4_3_2_1_1_f3


Voor het warmteoverdrachtscoŽfficiŽnt tussen aluminium en lucht gelden met de laminaire Nusselt waarden dan de volgende uiterste waarden:

Hyper_612_V2_3_4_3_2_1_1_f4



3.4.3.2.1.2. RibefficiŽntie
Voor de ribefficiŽntie van een rechthoekig ribbenpakket is te schrijven:

Hyper_612_V2_3_4_3_2_1_2_f1


Voor de factor m is te schrijven:

Hyper_612_V2_3_4_3_2_1_2_f2


Zoals is te zien wordt dit rendement heel laag door het grote oppervlak van de ribben. De warmte legt een langere weg af. Het lastige hierbij is echter dat de berekening voor die efficiŽntie geen recht doet aan de heat tubes die de ribben in sectoren verdelen. Door de heat tubes is de ribefficiŽntie naar mijn idee beter te berekenen door uit te gaan van cirkelvormige ribben rond (in ons geval) de heat tubes. Deze situatie benadert de realiteit beter.

circulair fin


De ribefficiŽntie van dit soort cirkelvormige ribben is als volgt te berekenen. Voor deze berekening is een randbreedte van de cirkelvormige rib op 25mm gesteld. Deze maat is een gemiddelde van de onderlinge steek tussen de heat pipes zelf en de afstand van de heat pipes tot aan de randen van de koelribben.

Hyper_612_V2_3_4_3_2_1_2_f3



3.4.3.2.1.3. Totale riboppervlak
Voor het totale riboppervlak, beschikbaar voor convectie is te schrijven:

Hyper_612_V2_3_4_3_2_1_3_f1



3.4.3.2.1.4. Thermische weerstand
Nu is de thermische weerstand van het ribbenpakket te berekenen:

Hyper_612_V2_3_4_3_2_1_4_f1


Rechthoekige ribben:

Hyper_612_V2_3_4_3_2_1_4_f2


Cirkelvormige ribben:

Hyper_612_V2_3_4_3_2_1_4_f3



3.4.3.2.2. Alle stromingstypes
Iets specifieker hebben Teertstra, Yovanovich, Culham and Lemezyk een berekening voor het Nusselt getal afgeleid voor een koeler met staande koelribben. De berekening heeft de charme omdat ze voor de gehele range van zich ontwikkelende stroming tot volledig ontwikkelde stroming claimt te werken. De berekening gaat wel uit van een volledig geleide stroming (afgeplakte koelribben om een koelkanaal te maken).


3.4.3.2.2.1. WarmteoverdrachtscoŽfficiŽnt
Door de door mij vermeldde bron wordt naar deze berekening verwezen. De bron lijkt echter iets over het hoofd te zien. De bron suggereert namelijk dat een algemeen berekend Reynolds nummer kan worden gebruikt. Wanneer de bron van Teertstra wordt gecheckt dan blijkt dat een op de verhouding van het stromingskanaal gecorrigeerd Reynolds getal wordt gebruikt. Voor het Reynoldsnummer in een spleetvormig stromingskanaal schrijft Teertstra:

Hyper_612_V2_3_4_3_2_2_1_f1


De universele Nusselt berekening heeft trouwens wel een keerzijde, de formule waar Teertstra en ook mijn bron mee op de proppen komen heeft nogal een masochistische vorm:

Hyper_612_V2_3_4_3_2_2_1_f2


Voor het bepalen van de koeler weerstand gaan we uit van de maximale stromingssnelheid:

Hyper_612_V2_3_4_3_2_2_1_f3


Uit dit Nusselt nummer is nu het warmteoverdrachtscoŽfficiŽnt tussen aluminium en lucht te berekenen:

Hyper_612_V2_3_4_3_2_2_1_f4



3.4.3.2.2.2. RibefficiŽntie

Voor de ribefficiŽntie waarbij wordt uitgegaan van vierkante ribben is te berekenen:
Hyper_612_V2_3_4_3_2_2_2_f1


Voor de ribefficiŽntie cirkelvormige ribben is te berekenen:

Hyper_612_V2_3_4_3_2_2_2_f2



3.4.3.2.2.3. Thermische weerstand

Voor het totaal riboppervlak weten we:

Hyper_612_V2_3_4_3_2_2_3_f1


Nu is de thermische weerstand van het ribbenpakket te berekenen:

Cirkelvormige ribben:

Hyper_612_V2_3_4_3_2_2_3_f2


Rechthoekige ribben:

Hyper_612_V2_3_4_3_2_2_3_f3



3.4.3.2.3. Overzicht resultaten methode 2

tabel benadering 2



3.5. Berekening warmteweerstand koeler

Eerder was onderstaande vergelijking voor de totale weerstand was gevonden. Met de hierboven gevonden waarden kan nu de totale warmte weerstand van de koeler worden berekend:

heatflow hyper


Hyper_612_V2_3_5_f1



4. Bespreking


4.1. Uitkomsten
Met verschillende benaderingen hebben we een inschatting trachten te maken van de warmteweerstand van het ribbenpakket van onze koeler. Hieronder volgt een overzicht van de resultaten van de met methode 1 en 2 uitgevoerde berekeningen met hierbij de totale warmteweerstand van de gehele koeler. Resultaat 1 t/m 6 zijn bereikt met methode 1, resultaat 7 t/m 10 met methode 2. Wanneer het resultaat van Rrib van Rtot wordt afgetrokken, dan krijgen we een waarde die de warmteweerstand voor alles van de koeler behalve de koelribben zelf vertegenwoordigd, voor de verschillende uitkomsten bevindt deze waarde zich ergens tussen 0.23-0.235 įC/W. Bedenk hierbij dat deze deelwarmteweerstand niet op zichzelf kan bestaan, maar alleen in het kader van deze koeler berekening een betekenis heeft.

tabel uitkomsten


Op het eerste gezicht lijkt de spreiding in de resultaten groot. Tussen resultaat 1 en 3 bevindt zich een factor 2,5. Om die spreiding te kunnen plaatsen moet worden bedacht dat een aantal van die resultaten de berekening van een grensgeval betreft.


4.2. Berekeningen

Resultaat 1 geeft een te positief beeld omdat het zich alleen concentreert op de weerstand die de langsstromende lucht vertegenwoordigd. De weerstand van het ribmateriaal zelf is gemakshalve verwaarloosd. Bij de andere berekeningen volgens methode 1, waarbij wel met de ribweerstand is rekening gehouden, is een concessie gedaan door het Nusselt getal als een constante te beschouwen. In werkelijkheid is dit niet het geval, en zal de Nusselt waarde van het intredegebied naar het gebied met de ontwikkelde stroming variŽren. Concessie hierbij is wel dat eigenlijk alleen gewerkt mag worden met een ideale spleetruimte tussen ribben die is vastgesteld in Invloed stromingstype op het warmteoverdrachtscoŽfficiŽnt.

Deze ideale spleetruimte wijkt natuurlijk weer af van de werkelijke spleetruimte van koeler X waarvan wij nu juist de prestaties trachten te bepalen. De situatie die hierdoor wordt berekend is wel die van een koeler met een optimaal rendement maar niet per se hogere performance, want een hogere ribinterval (grotere spleetruimte tussen ribben). Om dit wat te ondervangen wordt ook het resultaat met de werkelijke spleetruimte van de koeler doorgerekend. Hiermee worden willens en wetens de uitgangspunten van de berekening genegeerd, wat de resultaten wetenschappelijk niet bruikbaar maakt. Ondanks dit is de berekening gedaan om een impressie te geven van de invloed van de spleetruimte, en wat het resultaat voor de huidige koeler kan inhouden.

Bij de resultaten 3 en 4 wordt een oneindige ribbreedte (towerkoeler) aangenomen om zo een ondergrens voor de warmteweerstand en een ribbenpakket met een bepaalde lengte en hoogte (towerkoeler) vast te stellen. Resultaat 3 berekend dit voor een ideale spleetruimte, resultaat 4 voor een pakket met een spleetruimte gelijk aan dat van onze koeler. Resultaten 5 en 6 vertrekken vanuit de berekening van een enkele rib met een exacte ribdikte en een veranderende warmtestroming door geleiding in de rib over de lengte van de rib naar het uiteinde toe. In deze berekening is het dus best belangrijk dat een kamvormig ribbenpakket als uitgangspunt dient waarbij de maximale geleidingslengte gelijk aan de riblengte. Bij een towerkoeler is deze geleidingsafstand niet gelijk aan de ribbreedte maar aan de afstand van een heat pipe naar de rand van de ribben.

Methode 2 gaat uit van een regiem van gedwongen laminaire stroming waarbij de stroomsnelheid als constant wordt verondersteld. Deze tweede methode maakt gebruik van een hele specifieke formule om het Nusselt nummer uit te rekenen in de situatie van een stroming door een ribbenpakket. Om dit Nusselt nummer in een kader te plaatsen berekenen is eerst het Nusselt nummer voor een algemeen geval van een vrije laminaire stroming over een enkele vlakke plaat berekend.

Berekeningen 7 en 8 rekenen met een algemeen Nusselt getal voor een vrije luchtstroming boven een vlakke plaat, dus niet tussen koelribben met een bepaalde koelspleet ertussen. Realistische resultaten die een maat zijn voor de performance van het ribbenpakket van onze koeler leveren deze berekeningen niet op. De berekeningen zijn gemaakt om referentiekader te bieden voor het gebruik van de specifieke Nusselt formule. Berekening 7 gaat hierbij voor haar rendementsberekening uit van rechthoekige ribben, terwijl berekening 8 uitgaat van cirkelvormige ribben. Vanuit de gedachte dat de warmte zich cirkelvormig in de ribben zal verspreiden vanuit de heat pipes is voor het gebruik van cirkelvormige ribben zeker wat te zeggen. Berekening 9 en 10 zijn nu de berekeningen met het specifieke Nusselt getal. Aantrekkelijk voor de berekening van dit Nusselt getal is dat ze zowel in het intrede gebied als in het gebied met ontwikkelde stromen geldt. Ook bij deze berekeningen is berekening 9 voor een rendementsberekening van rechthoekige ribben, en berekening 10 van het berekenen van het rendement van ronde ribben.


4.3. Beoordeling
Een aantal berekeningen kunnen gelijk worden gediskwalificeerd omdat ze slechts als referentiekader zijn meegenomen. De berekeningen 1 en 2 nemen de geledingsweerstand van ribben zelf geheel niet mee en kunnen om die reden worden genegeerd. Ook de berekeningen 7 en 8 leveren resultaten die te ver van de werkelijkheid zijn verwijderd. Berekeningen 4 en 6 zouden betrouwbare informatie moeten leveren, maar voor een koeler die niet bestaat, met een grote ribinterval. De berekeningen 3 en 4 stellen een ondergrens vast voor de warmte weestand van het ribbenpakket en kunnen daarom zelf ook niet als geloofwaardig resultaat worden gebruikt.

Uitkomsten waar ik het meest serieus naar kijk zijn de resultaten van de berekening 5, met exacte ribdikte en benodigde ribinterval, en berekeningen 9 en 10, met de specifieke Nusselt berekening. Berekening 5 was hierbij niet wetenschappelijk verantwoord, omdat de randvoorwaarde van ideale spleetruimte tussen de ribben is genegeerd. Opmerkelijk is ook wel hoe dicht deze resultaten met 0.197˚C/W en 0.194˚C/W bij elkaar liggen.

Is het verschil met de andere resultaten houdbaar. Beide berekeningen met verliesvrije ribben, berekening 1 en 2 leveren een lagere weestand op voor het ribben pakket. Dit is logisch omdat de geleidingsweerstand van de ribben zelf in deze berekeningen buiten beschouwing is gelaten. Dat hierbij het resultaat van berekening 1 nog veel lager is dan dat van berekening 2 is te begrijpen van uit de gedachte dat een ontwikkelde stroming een dikkere grenslaag zal hebben die een grotere warmteweerstad vertegenwoordigd. Op zich is het wel opmerkelijk hoe dicht het resultaat van berekening 2 bij dat van de berekeningen 5, 9 en 10 ligt. Het resultaat van berekening 3, nota bene met oneindige ribbreedte geoptimaliseerd voor minimale warmteweerstand, komt hoger uit dan de resultaten in de uitverkoren berekeningen 5, 9 en 10. Dit kan verklaard worden door de grote geÔdealiseerde spleetruimte tussen ribben, die heeft binnen de gestelde ruimte weinig ribben in het pakket tot gevolg, weinig oppervlak en dus weinig mogelijkheid tot warmte uitwisseling. Kijken we naar berekening 3 dan zien we dit argument bevestigd. Met de voor ons relevante spleetruimte tussen ribben is het resultaat wel duidelijk lager als dat van de berekeningen 5, 9 en 10.

Niet alleen de meest belovende berekeningen 5, 9 en 10, zijn dus eenduidig, maar ook de andere berekeningen lijken consistent met deze drie. Afwijkingen zijn tenminste te verklaren. Uit bovenstaande berekeningen komt naar voren dat de warmteweerstand van de Cooler Master Hyper 612 V2 zo rond de 0.42-0.43˚C/W zou moeten liggen. Laten we er met onze rekenonnauwkeurigheid ~0.4˚C/W van maken.

Hoe verhoudt zich dit resultaat tot wat er in de media over warmteweerstand van koelers is te vinden? In een paper uit de 53 Fujikura Technical Review, 2007 is op Pg 57 in figuur 9 een ontwikkeling van koellichamen te zien met bijbehorende warmte weerstand. De ontwikkeling doorloopt een verandering van kamvormig ribbenpakket (~0.4˚C/W) naar een ribbenpakket dat met de CPU is verbonden met meerdere compacte heat tubes en een groter heat sink volume (~0.22˚C/W). Kijkend naar onze bron lijkt ons resultaat wat pessimistisch. De site Dan's Data laat een wat ander beeld zien, een stokoude site, maar toch ook al een oervorm van een heatpipe cooler die 0.64˚C/W zou hebben. Kijken we naar een folder van Enermax dan claimt het merk warmte weerstanden van 0.09-0.2˚C/W bij 1700 RPM. Bij deze laatste resultaten wordt de relatief kleine bijdrage van de interface laag tussen koeler en processor niet meegenomen. Laat ik het zo zeggen: zeker in dit stadium heb ik een gezond wantrouwen ten opzichte van de mijn bovenstaande berekeningsgegevens, maar een opgaaf van een warmteweerstand door een fabrikant zonder verdere details hoe de informatie tot stand is gekomen wantrouw ik ook.

Hoe verhoud zich dit resultaat ten opzichte van de eigen meetresultaten van de Cooler master Hyper 612 koeler?
  1. We zijn hierbij op zoek naar een resultaat waarbij een zo groot mogelijk toerental is bereikt. We hebben namelijk de situatie doorgerekend met de maximale stroomsnelheid.
  2. Ook moet te verdedigen zijn dat het maximale nominale vermogen van de processor wordt gebruikt, zodat met de berekeningen kan worden vergeleken. Overklok situaties worden hierdoor gediskwalificeerd, omdat bij overklokken meer vermogen door de processor wordt gejaagd.
Als we naar de metingen kijken dan komt een test met ventilator en actieve grafische kaart het meest dicht bij wat we wensen:

Hyper_612_V2_34_1


Het gaat me hierbij om de test waarbij de kastventilatoren op nul stonden, en de CPU ventilator 1110 toeren draaide, de tweede test van boven. Reken ik van deze situatie de warmte weerstand door:

Hyper_612_V2_4_3_f1


Om aan te geven hoe gevoelig deze weerstand zich verhoudt tot de stroomsnelheid van de lucht, kijken we ook wat de volgende waarde wordt, met 100 omwentelingen minder van de fan. Hierbij spelen we wel wat vals, omdat de kast fans bij deze test wel aan staan:

Hyper_612_V2_4_3_f2


De waarden lopen niet helemaal uit de pas met wat in theorie is berekend, een verschil lijkt er wel te zijn. Komen we er na meer berekeningen van meer koelers achter dat dit verschil structureel is, dan kunnen de berekeningen voorspellende waarde, hebben, maar alleen dan.


5. Hoe nu verder?
Zelf ga ik nu eerst even genieten van het gevoel dat dit verhaal af is. Bij het maken van de Cooler master Hyper 612V2 review (vanaf ~ september 2015) liep ik al met deze berekeningen rond, maar kreeg er toen mijn vinger niet goed achter. Als jullie bedenken dat we inmiddels Mei 2016 leven, dan kan je je wel voorstellen dat ik dit met alle plezier nu even opzij schuif. Het heeft mij zo’n tijd gekost omdat er veel factoren en veel invloeden in die koelerberekening meespeelden die voor mij, met mijn achtergrond, moeilijk te wegen waren. Daarnaast was niet alleen het rekenen zelf, maar ook de volgorde waarmee het in dit document moest worden gezet lastig. Alle factoren vragen aandacht en zijn moeilijk te vertellen zonder al het andere ook te noemen. Doseren van informatie vond ik moeilijk. Ik kan ook niet genoeg herhalen dat de berekeningen en uitkomsten om verschillende redenen moeten worden gerelativeerd:
  1. Een tower koeler wordt berekend met betrekkingen bedoeld voor een koeler met rechtopstaande ribben.
  2. Onze koelribben zijn via heatpipes verbonden met de processor, en niet een rug die zich direct op de processor bevindt.
  3. De aard van de feitelijke luchtstroming tussen de koelribben is onbekend.
  4. Warmte afdracht van de heatpipes zelf is genegeerd
Hoe verder. Dit hele verhaal met al die berekeningen kan op velen van jullie behoorlijk intimiderend zijn overgekomen. Voor mij was dit een proces om af te dalen tot een punt dat een paar uitkomsten aangewezen kunnen worden als “veelbelovend”. De rest er omheen is meer een kader als toelichting van de betrokken mechanismes. De veelbelovende berekeningen doen je vingers op een calculator struikelen. Om het invoeren van gegevens makkelijker te maken kan ik mij voorstellen dat een Excel/VBA automaat (ligt dicht bij mijn referentiekader) wordt gemaakt die dan automatisch de berekeningen uitvoert.

Een meer systematische testopstelling met een niet CPU warmtebron staat ook op mijn wensenlijstje. Hierover moet eerst goed nagedacht worden hoe te meten en te testen. Denk bijvoorbeeld maar eens aan hoe temperaturen vastgesteld moeten worden. En hoe om te gaan met geleide en niet geleide stroming. Voorlopig is dit even toekomstmuziek nog. Eerst eens wat therapeutische reviews maken en ……. Vooral …….. gamen. Aan dit laatste moet ik nu echt gaan toekomen.


6. Leesvoer?

Warmteoverdracht info
RoyMech Thermodynamics and heat transfer
Thermopedia - Extended surface heat transfer
Sourceforce - Fin-Tube heat exchangers
Electronics-cooling - Parallel Plate-Fin Heat Sink Thermal Resistance
Electronics-cooling - Simplified Correlations For Radiation Heat Transfer Rate In Plate-Fin Heat Sinks
Electronics-cooling - An Additive Design Methodology for Heatsink Geometry Topology Identification
Teertstra, P., Yovanovich, M.M., and Culham, J.R. : “Analytical Forced Convection Modeling of Plate Fin Heat Sinks,” Proceedings of 15th IEEE Semi-Therm Symposium, pp. 34-41, 1999

CPU coolers
Gamersnexus - How CPU coolers work

Online Calculators
efunda - Forced Laminar Flow Over an Isothermal Plate
Myheatsinks - Thermal Resistance Calculator – Plate Fin Heat Sink

Productietechnieken
Electronics-cooling - Thermal Optimization And Design For Manufacturability Of Liquid-Air Hybrid Cooling Systems
Electronics-cooling - Design For Manufacturability Of Forced Convection Air Cooled Fully Ducted Heat Sinks
PSC thermal solutions - Effective Heat Pipe Thermal Resistance

Stroming en Grenslaag theorie
Enigmatic-consulting - Boundary Layers and More General Flows
Desingnews.com - Turbulent Flow Versus Laminar Flow for Cooling

Stromingstype
Engineering toolbox - Laminar, Transitional or Turbulent Flow

Theorie
Celsia - Fundamentals of Thermal Resistance

Heat pipes
Transterm - Overview of Heat Pipe basics
Thermacore - Heat Pipe Technology: Passive Heat Transfer for Greater Efficiency

Fin Spacing in coolers
Journal of Multidisciplinary Engineering Science and Technology (JMEST) - ISSN: 3159 - 0040 Vol. 2 Issue 3, March - 2015 Heat Transfer Enhancement by Heat Sink Fin A rrangement in Electronic Cooling
Power Electronics - Optimize Fin Spacing: How Close Is Too Close?
Wikipedia - Thermal management (electronics)
Digikey - The Effect of Forced Air Cooling on Heat Sink Thermal Ratings
University of Waterloo, Ontario, Canada, 2006 - Optimization of Heat Sinks with Flow Bypass Using Entropy Generation Minimization

Sandia concept
Sandia National laboratories - A Fundamentally New Approach To Air-Cooled Heat Exchangers
Energy.gov - Sandia Cooler Blows Traditional CPU Coolers Away
Google Patents - Dynamic heat sink

Testen!!!!
Dan's Data - CPU coolers compared!